Bir kaç haftadır özel bir çalışma için yerel haber sitelerini inceliyorum. Çalışma kapsamında şu ana kadar 200 haber sitesini inceledim. Bu yazıda ilk elde ettiğimiz verileri değerlendirmeye çalışacağım.

Niçin Yerel Haber Siteleri?

Yerel haber gazeteciliği biz de çok gelişmiş bir alan değil. Aslında hemen hemen her ilçede bir veya birkaç yerel gazete çıkıyor. Fakat bunlar yeterince seslerini yükseltme şansı bulamıyorlar. Ya bir takım şirketlerin desteği ile veya fedakâr bazı gazeteciler sayesinde ayakta durabiliyorlar. Bu anlamda interneti yerel gazetecilik için önemli bir çıkış noktası olarak görüyoruz.

Ulusal yayın yapan gazeteler veya diğer yayın organları haber değeri taşıyan birçok yerel gelişmeye çeşitli nedenlerle yer veremiyorlar. Bunun da ötesinde merkezi yönetimin vermiş olduğu hantallıkla yerel haberlerde önemli hatalar yapılabiliyor. Bazen koca koca gazeteler veya medya grupları çabuk meşhur olmak isteyen acar bir muhabirin oyununa gelebiliyor. Yukarıda bahsettiğimiz gibi yerel gazetelerin sesleri büyük abilerinin sesleri kadar çıkmadığı için kamuoyu birçok olayda yanlış yönlendiriliyor.

Bunun son örneğini Batman’daki AB’li öğrenciler olayında yaşadık. Adı büyük gazetelerimize bakarsanız “Avrupa Birliği Eğitim Projesi kapsamında Batman’ı ziyaret eden yabancı öğrenciler, kıyafetleri fazla açık diye TPAO tesislerine alınmamıştır. Hâlbuki Batman’da yayınlanan birkaç gazeteye göz atma fırsatı bulabilseydiniz haberin asılsız olduğunu, öğrencilerin ilgili tesisi gezdiğine dair kamera kaydı bulunduğunu, hem ilgililerin hem de misafir öğrencilerin haberi kesin bir dille yalanladıklarını öğrenebilecektiniz. Hatta misafir öğrenciler ilgili haber hakkında yasal yollara başvurmuşlar ve söylenilenlerin aksine Batman halkının çok misafirperver olduğunu ifade etmişler.

Konuyu dağıtmadan devam edecek olursak yerel gazeteciliğin geliştirilmesi ve desteklenmesi demokratik gelişimin de bir parçasıdır.

Yerel Haber Siteleri İle İlgili Veriler

Yukarıda değindiğim gibi sadece 200 siteyi inceleyebildim. Genele vurulduğunda bu oldukça küçük bir rakam. Fakat bazı çıkarımlar yapmakta kullanılabilir diye düşünüyorum.

* İncelediğimiz örneklemde İstanbul, Ankara ve İzmir’i dışarıda bıraktığımızda Malatya, Antalya, Kocaeli, Sakarya illeri ile ilgili daha fazla site olduğunu gördük.

* Sitelerin %75′i bir ilin geneline odaklı içerik üretirken, kalan %25′i belirli bir ilçe veya semt ekseninde içerik üretiyorlar.

* Sitelerin %70′ e yakın bir kısmı basılı ortamda yayınlanan bir yayının internet ortamındaki yayını şeklinde (Yani bir gazete sitesi örneğin Milliyet Gazetesinin internet yayını) %30′a yakın bir kısmı sadece internette yayınlanan haber sitelerinden oluşuyor.

* Sitelerin internet adreslerinin %29′unda “gazete” kelimesi, %27′inde “haber” kelimesi geçiyor. Sitelerin %78′inin internet adresinde ilgili ilin veya ilçenin adı geçiyor.

* Site adreslerinin %74′ü .com , % 14′ü com.tr, %11′i .net uzantılı.

* Sitelerin %35′i rss kaynağı sağlıyor.

* Sitelerin %90′ında iletişim için bir eposta adresi belirtilmiş. Kalan %10′un bir kısmı iletişim formu verirken yaklaşık 10 kadar sitede herhangi bir şekilde eposta adresi veya iletişim formu yer almıyor.

Açık konuşmak gerekirse birçok yerel haber sitesi tasarım açısından acınacak halde. Web 2.0′ı bırakın Web 1.0 bile henüz yakalanmamış gibi. Tabii tasarım açısından insanı etkileyen uygulamalar da yok değil. Tasarım sorununun en önemli sebebi tabii ki birçok yerel haber sitesinin internet sitesine yeterince bütçe ayıramaması. Zaten tasarımlar çoğunlukla haber kaynağının çıktığı yöredeki işten anlayan (!) birilerine yaptırılıyor.

Genel anlamda tasarımı değerlendirecek olursak klasik bir haber sitesinin unsurları (kategori listesi, haber sıralama yapıları, üst navigasyon v.s.) birçok sitede yerini almış durumda. Hatta büyük haber sitelerinde bir çılgınlık halini almış olan çoklu kapak salgını yerel sitelerin birçoğunda gözüküyor.

Siteleri Firefox ile gezdim. Tarayıcı uyumuna dikkat eden çok az site var. Hatta bazı siteler Firefox’ta okunamayacak hale gelebiliyor.

Site programlamalarına baktığımızda iki tip yapı karşımıza çıkıyor. İşten anlayan (!) yerel bir bilgisayarcı tarafından kodlanmış siteler ve belirli bir paket program kullanan siteler. Paket programlar arasında Cm Bilişim,’in  Cm News ürünü ön plana çıkıyor. Bu ürün tasarım ve programlama açısından güzel haber siteleri görmemizi sağlıyor. Bu ürünün haricinde My Design‘ın, Çilem.net‘in haber çözümleri de sıkça kullanılan hazır programlardan.

Yerel haber sitelerinde gördüğüm en şaşırtıcı ve sevindirici özellik her sitede muhakkak bir kaç tane yazarın bulunması. Hatta bazıların da yazar sayısı 10′u buluyor. Yazarlığa ne kadar meraklı bir milletiz değil mi :)

Sitelerin çoğu reklam alıyor. Fakat reklamların yerleşimi konusunda epey sıkıntılar var. Reklamlar tasarım içine iyi bir şekilde gömülmüyor. Sayfaya baktığınızda hemen sırıtıyor. Gerçi arka taraftaki diyalogları tahmin etmek de çok zor değil.

Telefonlara bakan çocuk: Rıfat abi! Kamburoğlu Ticaret’ten aradılar. Bizim logoyu biraz daha büyütsün diyolar.
Hem tasarımcı, hem programcı şahane insan Rıfat: Büyüt büyüt nereye kadar? Sitenin yarısı Kambur oldu ya!

Sanırım giriş için bu kadar yeter . Bu konuya daha sonra devam edeceğiz.