Blog yani elektronik günlük tutma işi 2000’li yılların başında internet dünyasında başlamış bir salgın. Kaynağında çıktıktan birkaç sene sonra hemen bizde de bir yayılma ortamı buldu. Yanlış hatırlamıyorsam ilk blog yazılarımı yazdığımda blog dünyasında Türkçe hizmet veren bir servis yoktu. Bugün Google arama motoru kavramı ile nasıl özdeşleşmişse o günlerde Blogger da blog kavramı ile özdeşleşmişti. Daha sonra Blogcu gibi başta yadırganmış fakat daha sonra oldukça popüler olmuş servisler ortaya çıktı.

Yabancılar özellikle Amerikalılar yan sanayiye pek meraklı insanlardır. Ortaya bir ürün çıkardığınız zaman oluşan katma değerden pay almak ve bunu genişletmek için hemen yan sanayi harekete geçer. Örneğin tutulmuş bir film çektiğiniz zaman o film ile ilgili giyim eşyalarından oyuncağa, kitaba kadar bir dünya yan ürün pazarlarsınız. Blog kavramı çıkınca da bloglar ile ilgili yan servisler hemen oluştu. (Blog listeleri, blog arama motorları v.s.)

Bizde blog işi henüz tam profesyonel bir anlayışa varamadığından dolayı bloglar ile ilgili geliştirilen yan servisler genelde kişisel çabalardan öteye gidemedi. Hadi şunu yapalım diye heyecanla toplanan kalabalıklar belli bir süre sonra hevesleri kırık bir şekilde ya dükkânı kapadılar ya da yola aksak devam ettiler.

Bugünlerde ise 2005’te yaşadığımız blog heyecanı tekrar yaşanıyor gibi bir hava oluştu. Birbiri ardına açılan servisler bu alanda yeni bir hareketliliğin olduğunu gösteriyor. Bu yazımda Türk blog dünyasının yan sanayisi konumundaki servislerin bir derlemesini yapacağım.

Önce Saygı Duruşu

Komünite: Yukarıda bahsettiğim ilk blog fırtınası başladığında blog yazmak isteyenler bazı sorunlarla karşılaşıyorlardı. Kullanılan servislerin çoğunun İngilizce olması bu sorunların çözümünü zorlaştırıyordu. İşte bunun için Tekme Tokat’ın yapımcısı Oky blogcular arası yardımlaşmayı sağlamak için forum tarzı bir site kurdu. Bu sitenin ilk etapta çok önemli görevler icra ettiğine inanıyorum. Tabii o zamanlar genelde Blogger ile ilgili konular konuşulurdu. Dizayn sorunları, navbar kaldırma gibi konuları konuştuğumuzu hatırlıyorum. Hatta aylık olarak yarışma da düzenlenirdi. Soldaki logo uzun zaman Blogger’daki sitemi süslemişti. Fakat Oky kullanıcı sayısının artmasını ve Komünite’nin misyonunu tamamladığını ileri sürerek siteyi kapattı. Geçtiğimiz günlerde Blog Kazanı’ndaki röportajda yeniden açılabileceğine dair birkaç ipucu verdi. Şöyle bir mazi koridorunda yolculuğa çıkalım derseniz Archive.org’taki eski komünite sayfalarına bakabilirsiniz.

Blog Kardeşliği: Yanılmıyorsam Blog Kardeşliği Komünite ile aynı zamanlarda kuruldu. Türkçe bloglar arası banner değişimi esasına dayanıyordu. Size verilen kodu sitenize koyduğunuzda bir kutucuk içerisinde rast gele diğer bloglardan birinin reklâmı çıkıyordu. Sayının az olduğu dönemlerde ilginç blogları blog kardeşliği sayesinde tanımıştık. Aynı zamanda düzenlenen toplantılarla blog kültürü adına da önemli adımlar atılmıştı. Bugünlerde Blog Kardeşliği yenilenme sürecine girdiğini duyurarak sistemi askıya aldı. Sisteme kayıtlı blog sayısı en son 1534’tü.

Bloglar Alemi: Bloglar Alemi ilk açıldığında Blog Kardeşliği’nden dolayı biraz “ne gerek vardı?” havasıyla karşılandı. Fakat ilerleyen zamanlarda ikisinin çizgisi birbirinden ayrıldı. Bloglar Alemi daha çok bir dizin olma yoluna gitti. Bu anlamda ilk Türkçe blog dizini söylemini hak ettiğini düşünüyorum. Bloglar çeşitli kategoriler halinde listeleniyor, son güncellenen bloglardan yazılar canlı yayın başlığı altında veriliyordu. Bloglar Alemi bir süre bir durgunluktan sonra güncellendi fakat daha sonra tam anlamıyla bir sessizliğe büründü. Blog listesi 2 Kasım 2006 tarihinden beri güncellenmiyor. Nihayet geçtiğimiz haftalarda Blogcubul’daki bir ilanla sitenin satılığa çıkarıldığını öğrendik.

Yeşil Vadi: Çoğumuz rahmetli Kemal Sunal‘ın başrolde oynadığı Tosun Paşa filmini seyretmişizdir. Film kısaca Seferoğulları ile Tellioğulları’nın yeşil vadiye hakim olma mücadelesini konu alır. İşte Yeşil Vadi’de bu filmden hareketle ortaya bir konsept çıkarmaya çalışmıştı. Çalışmıştı diyorum çünkü sistem geliştirme çalışmaları site açılışından bir süre sonra askıya alındı. Uzun bir zamandır da site kaderine terkedilmiş bir durumda . Aslında giriş ve fikir güzeldi fakat proje yürümedi. Çeşitli özellikleri ile bir blog komunitesi olarak ortaya çıkan site şu an sanırım sadece blog takip mekanizması olarak kullanılıyor.

Türk Blog Yazarları: TBY Mert Ulaş tarafından Türk blogcuları biraraya getirmek amacıyla kurulmuş bir sosyal ağ. Benim de dahil olduğum grubun şu an toplam 351 üyesi var. Tabii daha emekleme aşamasında ileriye doğru önemli çalışmalar yapılabilir. Diğer blogcularla tanışmak, yeni projeler hakkında konuşmak için ideal bir yer. Bence tek dezavantajı alt yapının başka bir sistem üzerinden (Ning) yürümesi. Bu aslında ilk etapta fazla önemsenmiyor ama, sitenin yarı ingilizce yarı türkçe olması bile insana biraz eğretilik hissi veriyor. Ama ilerde daha iyi olacak buna inanıyorum.

Blog Kazanı: Eloy, Abacus, Nahnu nickleri ile tanıdığımız üç blogcu tarafından kurulan Blog Kazanı blog dünyasının nabzını tutan bir site. Sitede blog tanıtımlarını, bloglardan haberleri, blog dünyasındaki yeni gelişmeleri bulmak mümkün. Şimdilik gayet hızlı bir şekilde blogosfere adım atan Blog Kazanı’nın yeni yazarlarla daha da iyi olacağını düşünüyorum. Bizim blogumuzun da zamanında kazana düşmüş idi :)

Blograzzi: Türk blog dünyasının en son yıldızlarından biri. Webrazzi‘den tanıdığımız Arda Kutsal tarafından geliştirilen Blograzzi Türkiye’nin Technoratisi olma yolunda ilerliyor. Proje henüz çok yeni. Fakat ardında Arda Kutsal gibi piyasanın içinden bir kişi olması ve gelen ilk tepkiler servisin geleceğinin olduğunu gösteriyor. (Bu arada bu “servis” lafı da Arda Bey’den bulaştı. Kullanınca çok havalı oluyor ama :) )

Blogbul: Blogbul kendisini “Blogların listelendiği kategori ve etiket sistemli dizin ” olarak tanıtıyor. Şu an sitede 120 blog listelenmiş durumda. Tabii önemli olan siteyi kurmanın ötesinde içeriğini geliştirmek ve referans noktası haline gelebilmek.

Blogcubul: Blog bulamadıysanız blogcu bulun :) Blogcubul Blog Kazanı’nın Türk blog dünyasına kazandırdığı bir site. Kısaca blogu için ortak, yazar, tasarımcı, programcı arayanlara yardımcı olmak amacını güdüyor. Konu ile ilgili ilanlarınızı yayınlayabiliyorsunuz. Türk blog dünyası biraz daha profesyonelleştiğinde çok işlevsel olabilecek bir sistem.

Blog Arama Motorları

Blog mu?, Hemen mi?, Ne Bitiyor? sitelerinin çalışma şekli birbirine benziyor. Üçü de Google’ın özelleştirilmiş arama hizmetini kullanıyor. Bu hizmet belirlediğiniz siteler arasında arama yapan size özel bir arama motoru oluşturuyor. Tabii bu sitelerin varlıklarını devam ettirebilmek için yan hizmetlere ihityiaçları olduğu aşikar. Ayrıca kopya içeriğin, kalitesiz içeriğin oldukça yayıldığı bugünlerde dizinlerine ekledikleri sitelere dikkat etmeleri gerekiyor. Sitelerin takip edilmesi de ayrı bir zorunluluk. Ne diyelim iyi olan kazansın :)

İşte Türk blog dünyasının yan sanayisi henüz yeni yeni gelişen bu sitelerden oluşuyor. En başta dediğimiz gibi bloglar ile ilgili oluşturulan projeler çok heyecanlı başlıyor fakat devamı gelmiyor. Bunda en büyük etken blog kavramının bizde henüz yabancılardaki yerine gelmemesidir. Açık konuşmak gerekirse blog bizde halen bir hobi olarak sürdürülüyor. Bloglar hobi olunca yan servislerde Adsense’den başka adam akıllı bir gelir modeli olmayan kişisel projeler olarak kalıyor. Bunun düzelmesi ve ortaya daha iyi projeler çıkması ümidiyle…

Not: Servislerin sıralamasında herhangi bir kriter baz alınmadığı gibi  unuttuğumuz, atladığımız servisler olabilir. Eğer böyle bir kabahat ettiysek yorum yazarak kulağımızı çekiniz.