Sorularla Öğretmenlik Mesleği

Öğretmen

Üniversite sınavı sürecinde tercih maratonu başladı. Şu an birçok genç belki de hayatlarının en önemli kararını vermeye çalışıyor. Çünkü üniversite tercihi aynı zamanda bir meslek tercihi, bir hayat tercihi anlamına geliyor. Bu süreçte değişik meslekler araştırılıyor. Ben de adaylara bir nebze yardımcı olabilmek için öğretmenlik hakkında merak edilen sorulara çeşitli cevaplar vermek istedim. Bu soruların bir kısmı daha önce bana sorulan sorulardan bir kısmı da sorulabilecek sorulardan oluşuyor. Soruları genellikle mesleğe dışarıdan bakan ve meslek hakkında çok bilgisi olmayan bir kişinin gözünden bakarak hazırlamaya ve cevapları da mümkün olduğunca kısa tutmaya çalıştım. Tabii ki akla gelebilecek bütün soruları yazmış olamam. Yorum kısmından merak ettiğiniz diğer soruları eklerseniz yazıyı güncellerim.

Sorulara geçmeden önce soruların cevaplarının devlet okullarında çalışan bir öğretmen göz önüne alınarak cevaplandığını hatırlatayım. Özel eğitim kurumlarında (dershanelerde, özel okullarda v.s.) farklı süreçler söz konusu olduğu için verilecek cevaplar da farklı olacaktır.

Soru 1: Öğretmenler ne kadar maaş alıyor?
Öğretmenlerin aldıkları maaşlar kişilerin durumuna göre farklılıklar gösterir. Mesleğe yeni başlayan ve haftalık 25 saat derse giren bir öğretmen yıllık bazda düşündüğümüzde ek ders dahil aylık ortalama 1.700 TL civarı bir maaş alır. Bu maaş aile yardımı, çocuk yardımı gibi durumlarla artar.

Soru 2: Öğretmenlerin maaşları arasında fark var mı?
Göreve yeni başlayan öğretmen ile son kademede emekli olacak öğretmen arasında yaklaşık 250 TL maaş farkı vardır. Bunun dışında branş farklılığı, okul farklılığı, yer farklılığı maaş farkı oluşturmaz. Yani Edirne’de çalışan öğretmen ile Ardahan’da çalışan öğretmen arasında, matematik öğretmeni ile Türkçe öğretmeni arasında, ilköğretim öğretmeni ile lise öğretmeni arasında maaş farkı yoktur.

Soru 3: Öğretmen maaşı yeterli mi?
Gelişmiş ülkelerde öğretmenlerin aldıkları maaşlar ile karşılaştırıldığında ülkemizdeki öğretmen maaşının oldukça düşük olduğu görülür. Bununla birlikte ülkemizde asgari ücretin 600 TL olduğunu düşünmek gerekiyor.

Reel hayata baktığımızda ise eşi çalışmayan ve çocukları olan bir öğretmenin büyükşehirde bu maaşla iyi bir şekilde geçinmesi olasılık dâhilinde değil. Sonuç olarak herkesin yaşam standardı birbirinden farklıdır. Alacağınız ücret bellidir soruyu kendinize göre cevaplayabilirsiniz.

Soru 4: Öğretmen olabilmek için nereden mezun olmak gerekir?
Öğretmen olabilmek için üniversitelerin eğitim fakültesini bitirmeniz gerekmektedir. Yıllara göre değişmekle beraber Fen-Edebiyat Fakültesi mezunları da Pedagojik Formasyon eğitimi alarak öğretmen olabilmektedir. İlgili fakülteleri bitirdikten sonra KPSS’ ye girilir. Eğer sınavdan yeterli puan alırsanız atamanız yapılır.

Soru 5: Öğretmenler ne kadar tatil yapıyor?
Öğretmenler resmi tatil ve hafta sonu tatili dışında yarıyıl tatili ve yaz tatili yaparlar. Yarıyıl tatili iki hafta, yaz tatili ise 1 Temmuz – 1 Eylül arasında olmak üzere iki ay olarak yapılır.

Soru 6: Öğretmenler sadece derse girmekle mi sorumludur?
Öğretmenler ders görevi dışında dersleri ile ilgili planlama ve hazırlık yapmakla, okul idaresinin vereceği tören düzenleme, eğitsel kulüp faaliyetleri gerçekleştirme, nöbet tutma gibi görevleri yapmakla, görevi gereği düzenlenen toplantılara katılmakla sorumludur.

Soru 7: Öğretmenlerin tabii oldukları kurallar nelerdir?
Öğretmenler diğer memurları gibi 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu‘nda belirtilen esaslara uygun hareket ederler. Ayrıca görevleri hakkında çıkarılmış yönetmeliklere (İlköğretim kurumları yönetmeliği gibi) uymak zorundadırlar.

Soru 8: Öğretmenlikte zorunlu hizmet var mıdır?
Öğretmenlikte zorunlu hizmet 5 yıldır. 5 yıl çalışılan bölgenin göre 4 veya 3 yıl olabilir. Bu süre zarfında öğretmenler belirlenen illerde çalışırlar.

Soru 9: Öğretmenler istedikleri yere tayin edilirler mi?
Zorunlu hizmetini tamamlayan öğretmenler tayin isteyebilirler. Fakat tayin istemeleri istedikleri yerde çalışabilecekleri anlamına gelmez. Her öğretmen çalıştığı süre boyunca puan kazanır. Bu puanlar atama önceliğini belirler. Örneğin 100 puanı olan bir öğretmen ile 110 puanı olan öğretmen aynı okula tayin isteklerinde puanı yüksek olan öğretmen o okula atanır. 2. ve 3. Hizmet bölgelerinde bulunan okullar daha fazla puan kazandırır.

Soru 10: Öğretmen bir okulda istediği kadar çalışabilir mi?
Zorunlu hizmetini tamamlamış, norm kadro fazlası olamayan bir öğretmen hakkında idari soruşturma sonucu yer değiştirme kararı çıkmadığı sürece aynı okulda istediği kadar çalışabilir.

Soru 11: Öğretmenler ne zaman emekli olabilir?
Öğretmenler Sosyal Güvenlik Kurumu bünyesine dâhil olmuş olan Emekli Sandığı’na bağlı çalışırlar. Son çıkan kanunlara göre yeni başlayan bir öğretmen 60 yaşında emekli olunabilir. Temmuz 2010 itibariyle emekli bir öğretmen 40.000 TL civarında bir emekli ikramiyesi ve 1000 TL civarında bir emekli maaşı alır.

Soru 12: Öğretmenlerin günlük mesai saatleri nelerdir?
Her okulun giriş çıkış saatleri farklı olduğundan dolayı bu soruya birkaç cevap verilebilir. Öğle arası verilerek tam gün eğitim yapılan ilköğretim okullarında mesai saatleri aşağı yukarı 09.00-15.00 arasındadır. Sabahçı öğlenci şeklinde ikili öğretim yapılan ilköğretim okullarında sabah öğretimi 07.30-12.40, öğlen öğretimi 12.40-17.50 arasındadır. Liselerde ise genellikle 08.00-16.00 arasındadır.

Zaman çizelgelerindeki dağılımın en az olduğu ikili öğretim yapılan okullarda çalışan öğretmenlerin okul dışı zamanı kullanma avantajı ortaya çıkmaktadır.

Bununla birlikte öğretmenin mesaisi okul saatleri ile sınırlı değildir. Birçok meslekte işyerinden çıktığınızda iş biter. Öğretmen okul dışında da okul ile ilgili çalışmalar (planlar, ödevler, yazılılar v.s.) yapmak zorundadır.

Soru 13: Erkek öğretmenler ne kadar askerlik yapar?
Öğretmenler askerlik görevlerini iki şekilde tamamlayabilirler. Birinci durumda 6 ay er olarak kışlada askerlik yaparlar. İkinci durumda 1 yıl asker öğretmen olarak askerlik yaparlar. Asker öğretmenler bir yıllık askerlik süresinin 18 gününü kışlada temel askerlik eğitimi alırlar. Kalan süre Yedek Subay Öğretmen unvanıyla fiili olarak öğretmenlik yaparak geçirirler. Bu sürede asker öğretmenler Milli Savunma Bakanlığı’nın belirtmiş oldukları illerde öğretmenlik yaparlar ki bu iller genellikle doğu bölgelerindeki iller olmaktadır. Asker öğretmenler görevleri süresince Milli Savunma Bakanlığı personeli oldukları için asteğmen maaşı alırlar.

Soru 14: Benden öğretmen olur mu?
Öğretmen olmak herkesin kişisel olarak verebileceği bir karardır. Çünkü sizi sizden daha iyi tanıyabilen birinin olması zordur. Şu soruları kendinize sormanızı tavsiye ederim.

Sabırlı bir insan mıyım?
Özellikle kendimden yaşça küçüklere karşı tahammül düzeyim nedir?
İnsanlara bir şeyler öğretmeyi seviyor muyum?
İnsan ilişkilerinde açık biri miyim?
Çalıştığınız iş karşılığında aldığınız manevi doyum mu maddi doyum mu daha önemli?

Soru 15: Öğretmenin alan yeterliliği ne olmalıdır?
Açıkçası öğretmenlikte alan hakkınızda bilginizin çok olmasından ziyade bilginizi karşı tarafa ne derece verebileceğiniz önemlidir. Çünkü eksik olan alan bilgisini her zaman tamamlamak mümkün olabilir. Fakat bildiğini öğretebilme sonradan kazanılabilecek bir yetenek değildir. Dolayısıyla öğretme konusundaki yeteneğinizi sorgulayın.

Soru 16: Öğretmen olmak hayatımı sıkıcı yapar mı?
Öğretmenler meslek koşulları itibariyle bir düzene tabi olmak zorundalar. Belirli mesai saatleri, belirli kılık, kıyafet ve davranış kuralları vs. Bu durum hayatınızı ister istemez bir rutine bindirecektir. Bu size bir sıkıntı veriyorsa tekrar düşünmenizde fayda var. Örneğin bir erkek için her gün tıraş olmak, takım elbise giymek, erken kalmak bazı bünyelerde sıkıntı oluşturabilir :)

Soru 17: Öğretmenlerin meslek hastalıkları var mı?
Öğretmenler mesleklerini çoğunlukla konuşarak icra ettikleri için faranjit gibi ses sağlığına bağlı hastalıklar sıklıkla görülür. 16 yıl kıdemi olan öğretmenler arasında yapılan bir araştırmada erkeklerin %55’inde bayanların ise %70’inde faranjit hastalığı geçirdiği saptanmıştır. Bununla birlikte ayakta kalmaya bağlı bel, boyun, bacak rahatsızlıkları, strese bağlı bazı rahatsızlıklar oluşabilir.

Maalesef ülkemiz şartlarında dolayı birçok öğretmen kalabalık sınıflarda çalışmaktadır. Bu da çocuklar enfeksiyon kapma riskini oldukça arttırır. En basitinden senede 3-4 kez nezle, grip olmak neredeyse sıradandır.

Soru 18: Öğretmenlerin çok mu boş zamanları var?
Yukarıda mesai saatlerini ve tatil günlerini yazdım. Ülkemiz şartları göz önüne alınarak değerlendirildiğinde öğretmenlerin diğer birçok mesleğe göre daha fazla boş zamanları oluyor. Öğretmenlik mesleğinin en büyük artısı da bu. Bu sayede ailenizle, hobilerinizle veya ek bir işle uğraşacak zamanı kolaylıkla oluşturabiliyorsunuz. Benim bir meslek olarak öğretmenliği tavsiye etmemdeki en büyük etken okul dışında kendinize alternatif bir yaşam alanı oluşturabilme imkânıdır.

Soru 19: Öğretmenler kendilerini sürekli geliştirmek zorunda mı?
Eğitim bir insanın karakterini biçimlendirme sanatıdır. Her ne kadar okullarımızda öğretime dayalı bir çalışma varmış gibi gözükse de öğretmenler öğrenciler için hala başarılı rol modelleri konumunda. Siz sınıf kapısı kapattığınızda vicdanınızla baş başa kalırsınız. Bu işi çok iyi bir şekilde yapıp binlerce, vatana millete yararı dokunan insan yetiştirebileceğiniz gibi yıllarca iyi anılmayan bir kişi de olabilirsiniz. Dediğim gibi bu tamamen size bağlı. Öğretmenliği iyi yapabilmek de kendini sürekli sorgulamak ve geliştirmekle mümkün olabilir.

Soru 20: Öğretmenlik kutsal bir meslek mi?
Öğretmenliğin kutsal bir meslek olduğu bazı şeylere bahane edildiği için artık içi boşaltılmış bir söz. Zaten şu dönemde anaç öğretmen modelinden daha fazla mesleğine profesyonelce yaklaşan öğretmenlere ihtiyaç var. Elbette ki öğretmenlik insanla uğraşan bir meslek olduğu için duygusal yönü dışarıda bırakılarak değerlendirilemez. Fakat bu duygusallık ile profesyonellik arasında bir denge tutturup duygusallığın getirebileceği olası hatalardan sıyrılmak gerekir. Şunu unutmamalı mesleğini iyi yapan bir öğretmen 24 Kasımlarda anlatılan, dillere pelesenk olmuş, unutulmayan bir değer olabilir. Bununla birlikte işini iyi yapmayan bir öğretmen de birkaç neslin katili olabilir.

Soru 21: 40 kişilik bir sınıfa bir şeyler anlatmak zor mu?
Sınıf psikolojisi bambaşka bir deneyimdir. O ana kadar alanınız veya öğretmenlik adına öğrendiğiniz bütün bilgiyi bir anda sıfıra indirir. İlk derse girdiğinizde siz de aslında yeni bir okula başlıyorsunuz demektir. Yıllar geçtikçe sınıf kontrolü konusunda uzmanlaşmaya başlarsınız.

Son dönemde değişen eğitim müfredatları ve öğrenci biçimi işleri biraz daha zorlaştırıyor. Çünkü yeni öğrenci kitlesi eskisinden çok farklı. Cep telefonu, internet ve televizyon ve sınavlar arasında kişiliği ciddi şekilde örselenmiş bir kitleden bahsediyoruz. Düşünün biraz evvel arkadaşına “BuqüN ç0qh chaNıM shıqhqhıN” şeklinde mesaj atmış bir kitleye noktayı, virgülü, “dahi anlamındaki de ayrı yazılır”ı öğretmeye çalışıyorsunuz.

Soru 22: Gelecekte öğretmenlik nasıl olacak?
Aslına bakarsanız eğitim hem dünyada hem ülkemizde büyük bir dönüşüm içerisinde. Öğretmenin rolü de bu değişimden nasibini alıyor. Artık öğreten öğretmen modelinin yerini yönlendiren, rehberlik eden öğretmen modeli alıyor.

Eğitimin geleceği hakkında öngörüde bulunmak için biraz gencim belki ama şunu rahatlıkla söyleyebilirim öğrenciler gelecekte daha az şey öğrenecekler. Öğrencilerin üzerindeki bilgi hamallığı kalkacak. Çok basit bir örnek vereyim. Çarpım tablosunu ezberlemek. Babanızın, kendinizin ve çocuğunuzun çarpım tablosunu ne zaman ezberlediklerine bir bakın.

Birkaç nesil sonra öğrenciler sadece hayatta gerçekten lazım olacak birkaç bilgiyle okullardan mezun olacaklar. Diğer bilgileri ise kendilerine öğretilen bilgiyi edinme yollarını kullanarak bulmaları beklenecek.

14 Yorum

  1. Hakan Çoban :

    Hocamın söylediklerinin yanı sıra, işin biraz da cilvelerinden bahsedeyim ben de.

    Birincisi insanlara yardım etmeye çalıştığınız halde arabanızın çizildiği, size lakap takılan ve her fırsatta sizinle dalga geçilmeye çalışılan, yeri geldiğinde tehdit edildiğiniz öğretmenlikten başka bir meslek yoktur. İşin en acı tarafı budur. Eğer hassas biriyseniz, bu nedenden dolayı öğretmenlikten uzak durun yoksa çok canınız yanar.

    İkincisi Milli Eğitim Bakanlığı, ülkenin en keyfi yönetilen kurumudur. Bir okulda bir sene iki öğretmene ihtiyaç varken, ertesi sene MEB’in aldığı bir karar yüzünden bunların biri fazlalık durumuna düşebilir. Tüm düzeniniz bozulabilir. Yine yönetim zaafiyetinden dolayı, size işiniz olmayan şeyleri iteklemeye çalışabilirler.

    Üçüncüsü, ülkemizdeki okulların çok büyük bir kısmında eğitim değil çobanlık yapılır. Çocukların birşey öğrenip öğrenmemesi kimsenin umurunda değildir. Önemli olan çocukların sokakta gezmesindense, okulda öğretmenin çobanlığı altında -nispeten daha az sorun çıkararak- zaptedilmesidir. Bundan dolayıdır ki, en iyi öğretmen sınıfından en az ses çıkan öğretmendir.

    Dördüncüsü, bileğinizin sağlam olması gerekliliğidir. Gerek okulda çıkan kavgalarda, gerek okul dışında çıkan kavgalarda, gerekse öğrencilere karşı kendinizi savunmanız gerekebilir.

    Bunları da göz önünde bulundurunuz.

  2. Ah hocam ah! Neler çektirmişik sizlere :D Şaka bir yana gerçekten öğretmenlik zor meslek. Bir öğrenci olarak sizin psikolojik ve sinirsel sınırlarını şahsen zorlamış olup karşılaştığım sabır karşısında şaşkınlığa uğramışlığım çoktur. Hocalarımızın hakkını asla ödeyemeyiz.

  3. @Yusuf Keşke bütün öğrenciler senin gibi olsaydı :)

  4. Hocam çok güzel maddeleştirmişsiniz. FF üzerinden görüp, girdim yaznızı.

    Ben de bir matematik mezunu olarak eklemek isterim;

    Branş öğretmeni iseniz ve belirli bir potansiyeliniz varsa, maaş’ı düşünmeyin. Özel kurslarla devletin aylık verdiği rakamı haftada kazanabilirsiniz.

  5. saime keklik :

    mrb ben lise sondayım ve türk dili ve edebiyatı öğetmeni olmak istiyorum brnmim akibetim ne olur?

  6. çok güzel ve faydalı bir yazı olmuş hocam, elinize sağlık.

  7. biri banada faydalı olacak bişeyler söyleyebilir mi*

  8. ozan :

    Ben teknik lise bilgisayar bölümü öğrencisiyim,ben ygs ile bilgisayar öğretmenliği istiyorum,böte bitirince maaşım ne kadar olur bunu öğrenmek istiyorum ve özel ders vs. verme imkanım var mı?

  9. Damla Esen :

    çok güzel olmuş hocam.Ben ne olmak istediğime bir türlü karar veremiyorum.Aklımda belirginleşen iki meslek var bankacılık,öğretmenlik.Acaba ne olsam bana bir fikir verin lütfen :))

  10. MERVE :

    çok güzel

  11. arife çekiç :

    tşkkr ederm

  12. öğretmenlerin kendini yenileyen insanlar olması şart. hızla gelişen dünyanın getirdiği hızlı değişim ile bilgi hızla değişmekte ve birçok öğretmen buna ayak uyduramamakta. öğretmen olacak kişiler her yönüyle ideal olmalı. günümüz öğrencileri çok zeki.

  13. benim işime yaramadı :(

  14. Bencede hocam biz öğretmenlere çok çektirdik,şimdi ise ben bir sınıf öğretmeniyim ve bizaman gelir çok severim tabi herzaman severimde bazende çok kızarım ama onlar benim canlarım .Hepsi derste dersi dinler oyundada oyun oynamasını bilen öğrenciler ben onları çok seviyorum.Ve diğer öğrencilerede okul hayatında başarılar diliyorum.



1 Geri İzleme

  1. [...] yeni bir şeyler söylemek lazım MEB’de!..  Daha “öğretmenlik” kavramının ve “Kimler öğretmen olabilir?” sorusunun içi doldurulmadan şimdi kalktık [...]

Yorum Yazın

Epostanız yayınlanmaz. * işaretli alanları doldurunuz.

*
*