Bu sıralar okumaktan yazmaya pek vakit bulamadım. Dönem sonunun yaklaşmasıyla okuldaki işler de biraz sıkışınca blogla pek ilgilenemedim.

Yeni yılla birlikte Türk blog dünyasında yeni bir servis açılmış. Okunuyoruz kısaca bloglardaki yazıların ne kadar okunduklarını takip edip listeleme yapan bir servis. Proje renkli yazılarıyla  hatırladığım İdris Cin‘e ait.

Öncelikle Webrazzi’de de değinildiği gibi .biz uzantılı bir alan adı (domain) seçilmesi bence oldukça kritik bir hata olmuş. Çünkü .biz uzantısı Türk internet dünyasında oldukça cılkı çıkarılmış, kötüye kullanılmış bir uzantı. Biz kelimesi Türkçede birinci çoğul kişi zamiri anlamına geldiğinden bir çok defa şark kurnazlığına alet olmuş bir uzantı. Kişisel olarak ben .biz uzantılı siteleri pek ciddi bulmadığımı belirtmek isterim. Şu ana kadar devamlı ziyaret ettiğim, içeriğini sevdiğim .biz uzantılı bir site de olmadı. Bu biraz kelimelerin psikolojik anlamlarına benziyor. Örneğin tartışma kelimesini duyduğumuzda psikolojik olarak kötü bir anlam aklımıza geliyor. Hâlbuki münakaşanın karşılığı olarak dilimize yerleşmiş bu kelime doğruyu bulmak için karşılıklı fikir alışverişi yapmak anlamıyla kullanılmalıydı. Ama zamanla kelime üzerindeki olumsuz psikolojik etki arttığı için bugün tartışma ile kavga kelimesini eş anlamlı olarak kullanıyoruz. Bunun gibi alan adı uzantılarının da psikolojik havası olduğunu düşünüyorum. Örneğin bir .com uzantısının psikolojik olarak verdiği his ile com.tr uzantısının verdiği his bir değil. Sonuç olarak blog içeriğine odaklı bir servis için .biz uzantısı kötü bir seçim.

Marka adı kapsamında ele aldığımızda okunuyoruz.biz oldukça sönük kalıyor. Bir kere okunuyoruz ibaresinin .biz uzantısına uydurmak için zorlama olarak türetildiği açık. Bunun yerine anlamsız bir kelime ile .com uzantısı seçilseydi dahi daha olumlu bir hava oluşturulabilirdi. Marka adı ve domain ile ilgili şu yazıları okumanızı kesinlikle tavsiye ediyorum (1   2   3 ) Belki bu yazdıklarımı fazlaca şekilci bulanlar olacaktır. Ama internette bir iş yapmak istiyorsanız, bir takım yazılı olmayan kuralların olduğunu bilmeniz de yarar var.

Gelelim proje içeriğine. Yukarıda değindiğim gibi servis kısaca popüler blog içeriğini ön plana çıkarmayı hedefliyor. Bu hedef yapımcı tarafından “içerik odaklı bir blog servisi” tanımlamasıyla ortaya konmuş. Ortaya çıkan ürün ise daha çok sayı odaklı olmuş. Benim içerik odaklıdan anladığım içeriğe değer veren, içeriği önemseyen bir yapıdır.

İlk verilere baktığımızda servisin geleceği hakkında bize ipuçları veriyor. Şu anki verilere göre tüm zamanlar listesindeki 15 yazıdan 7 tanesi popüler bir bloğa ait. Görünen o ki bu tablodaki dağılım dengesizliği ilerleyen zamanlarda artacak ve tüm zamanlar listesinde bir, iki veya üç bloğa ait yazıları göreceğiz. Yani zaten popüler olan bir kaç bloğun yazılarının listelendiği bir site haline gelecek. Bu yazdıklarımdan listedeki söz konusu blogu eleştirdiğim anlamı çıkmasın. Herkes sitesine veya bloguna istediği şeyi yazabilir.

Servisle ilgili oluşabilecek bir diğer sıkıntı da suistimal problemi. Evet, belki kurulma aşamasında oldukça iyi niyetler taşıyan bir site ama herkes o kadar iyi niyetli değil. Yapımcı blogların listeye alınırken elden geçirileceğinden bahsediyor. Bu güzel bir gelişme. Fakat önceden listede olan bir site popülerlik kaygısıyla işi cıvıtırsa ne olacak? Yani diyelim ki ben çiçekler hakkında bir blog yazıyorum ve sisteme kaydoldum. Sitem kendi halinde günde 100–200 kişinin uğradığı bir site. Büyük heveslerle Adsense reklâmı da koymuşum bloga. Ama bakıyorum tıklayan yok. Sonra site popülerliğini arttırmak için genel ahlaka aykırı içerikler yayınlamaya başlıyorum. Bu tarz içeriğin Türk internet dünyasında oldukça popüler olduğunu zaten biliyoruz. Bir anda bu yazılar tavan yapıyor. Ve okunuyoruz’un bütün listelerinde liste başı haline geliyor. Bu durumda bu site listeden çıkarılacak mı? Hadi diyelim bu siteyi listeden attınız. Ya bu hareketi popüler bir blog sahibi yaparsa onu da listeden atacak mısınız? Hadi onu da attınız :) Her gün bu şekilde spam girişimler ile nasıl baş edeceksiniz?

Tasarım olarak site hakkında yorum yapmak istemiyorum. Çünkü logodan, renk seçimine, xhtml hatalarına kadar birçok eksiği var. Gerçi tasarım içeriğe göre daha önemli bir problem değil. Zamanla yerine oturur veya değiştirilir.

Bu kadar vurduktan sonra gelelim önerilere :) (Yeri gelmişken şunu da belirtmek istiyorum. Bu yazının amacı kesinlikle söz konusu servisi veya yapımcıyı karalamak değil. Aksine “Dost acı söyler” atasözünün gereği olarak gördüğümüz eksiklikleri belirtmek. Yoksa Türk internet dünyasındaki bu tarz girişimleri heyecanla karşıladığım ve elimden geldiğince destek olduğum site takipçilerince bilinmektedir.)

* Öncelikle yönetim işlevleri çok iyi çalışmalıdır. Siteler listeye alınırken çok ciddi bir elemeden geçirilmelidir. Listeye alındıktan sonra da takip devam etmelidir. Hatta radikal bir kararla site sahibinin kendisine başvurulan değil kendisi başvuran konuma gelmesi bile düşünülebilir.

* Bence serviste genel sıralamanın yanında kategori sistemi de olmalıdır. Bu konuda Blograzzi API oldukça kullanışlı bir yol olabilir.

* Okunma sayılarının tek ölçüt olarak kalmasından ziyade denetleyici bir kaç ölçüt eklenmesi faydalı olabilir.

* Tasarımın biraz daha web 2.0 geleneklerine yaklaşması sağlanabilir.

Sonuç olarak karşımızda oldukça iyi niyetlerle ortaya çıkarılmış bir servis var. Ama karşılaşılacağı muhakkak olan bir takım problemler önceden öngörülerek bunlar için gerekli önlemler başından alınabilseydi veya önlemler alınana kadar site açılmasaydı daha iyi bir başlangıç olabilirdi.