Selçuk Hoca

PR 2.0 Isınma Hareketleri

Selçuk Hoca — Sun, 09 Nov 2008 11:34:02 +0000

Web 2.0 ile başlayan 2.0 salgını yavaş yavaş pazarlamaya sıçrıyor. Bizde çok fazla gelişmiş olmasa da dışarıda PR 2.0 ile ilgili ilginç gelişmeler yaşanıyor. PR 2.0 öyle bir noktaya geldi ki son ABD seçimlerine bile damgasını vuran bir gelişme oldu. Özellikle Barack Obama’nın seçim kampanyasında Pr 2.0 enstrümanlarından sıklıkla ve başarılı bir şekilde yararlanması bu sürecin önümüzdeki dönemde daha da gelişeceğini gösteriyor.

Şu sıralarda Pr 2.0′a vurgu yapılmasının bir diğer nedeni de global ekonomik kriz ile değişmesi beklenen reklam pazarı. Daha önceki tecrübelerden yola çıkarak kriz dönemlerinde reklam harcamalarının kısıldığını daha doğrusu reklama harcanan para ile reklamın getirisinin daha fazla kafaya takıldığını biliyoruz. Muhtemelen önümüzdeki dönemde de reklam harcamaları kısılacak ve reklam verenler daha az maliyet ile daha fazla getiri oluşturan alternatif reklam çözümlerine yöneleceklerdir. Burada da karşımıza pr 2.0 kavramı çıkıyor.

Bizde PR 2.0 henüz teorisi konuşulmakta olan bir profil çiziyor. Gerçekten de sosyal ağ platformlarındaki bazı örnekler ve bloglar üzerine gerçekleştirilmiş bir kaç örnek olay dışında bu alanda işte budur diyerek örnek gösterebileceğimiz çok fazla iş yok. Buna sebep olarak sadece reklam verenin bu konuda bilinç sahibi olmaması değil aynı zamanda reklam ajanslarının ve bu alandaki diğer unsurların da çekingenliğini gösterebiliriz.

Daha önceki yazılarımda 2009 yılını bloglar için güzel gelişmelerin olacağı bir yıl olarak gördüğümü belirtmiştim. Hakikaten son dönemde gerçekleşen bazı olaylar bu konudaki düşüncelerimi doğrular nitelikte. Yine bu yazılarda bloglar ile pazarlama dünyasının diğer unsurları arasında köprü görevi görebilecek bir mekanizmanın var olması gerektiğini vurgulamıştım. Bu günlerde bu alanda daha önceden başlamış projelerin yanında yeni bir yapının da kurulacağının haberini aldık.

Bahsettiğim girişim Buzz 2.0 Kısaca anlatmak gerekirse Buzz 2.0 sosyal ağları, blogları ve diğer web 2.0 unsurlarını kullanarak markaların internetteki bilinirliğini arttırmayı amaçlayan yeni nesil bir pr firması. Tabii yapacakları iş basit bir şekilde markalar ile sosyal medyanın arasını bulmak değil. Markalara yönelik güzel çözüm paketleri var. Buzz 2.0 markalar için önemli bir araç olacağa benziyor. Zira bu derece kapsamlı bir çözüm kriz döneminde markalar için bir can simidi olabilir.

Buzz 2.0 projesinde ilgimi çeken en önemli noktalardan biri markaları bloglar ve daha geniş çerçevede sosyal medya ile buluşturma iddiası. Bulunduğumuz bu noktada gerçek bir ihtiyaçtan bahsediyoruz. Acaba bunu nasıl başarabilecekler veya başarabilecekler mi gerçekten merak ediyorum. Zira bunu gerçekten başarabilen birileri olursa krizi fırsata çevirme klişesini gerçeğe dönüştürmüş olacaklardır. Yukarıda bu işe hevesli başkalarının olduğundan da bahsettik. Sanırım birçok örnekte gördüğümüz gibi bu örnekte de erken yola çıkan önemli bir konuma gelecektir.

-----------------------------------------------------------------------------------
Bu yazı www.selcukhoca.com sitesinde yayyınlanmıştır. Alıntılarda kullanım kurallarına uymanızı rica ediyoruz.
-----------------------------------------------------------------------------------

Benzer Yazılar:

Kullanıcının Ürettiği İçerikte Motivasyonu Arttırma Yolları

Selçuk Hoca — Mon, 03 Nov 2008 19:07:45 +0000

İlk yıllarında kullanıcılara içerik üretme anlamında çok fazla imkân sunmayan internet, daha ziyade elektronik bir ansiklopedi görünümündeydi. Edinmek istediğiniz bilgiyi alıyor ve siteyi kapatıyordunuz. Daha sonraları çeşitli sebeplerle bu tek yönlü bilgi akışı yerini çift yönlü bir bilgi akışına bıraktı. Bu yazıda kullanıcının ürettiği içerik (user generated content) ile ilgili bilgiler verdikten sonra, kullanıcıların niçin içerik ürettiklerini, bu yöndeki motivasyon kaynaklarının neler olabileceğini anlatacağız. En sonunda da kullanıcıları içerik üretme anlamında nasıl daha fazla motive edebileceğimize dair fikirleri paylaşacağız. Bu yazının öğreten bir yazı olmasından ziyade bu konuyu tartışmaya açan bir yazı olmasını arzu ediyorum.

Kullanıcının Ürettiği İçerik

İçerik sunan bir internet sitesinde yayınlanan, işi profesyonel olarak içerik üretmek olmayan kişiler tarafından oluşturulmuş, metin, video, resim gibi materyallere kullanıcının ürettiği içerik (Yazının kalan kısmında KÜİ olarak anılacak) diyoruz. 2005 ve sonrası ortaya çıkan bu kavrama vatandaş medyası (Citizen media) şeklinde bir tarif getirenler de vardır. Kabaca blogları, forumları, çeşitli sitelerdeki amatör videoları, fotoğrafları v.b içerikleri KÜİ içinde ele alabiliriz. Wikipedia, Youtube, Flickr, Facebook, Digg gibi siteler KÜİ ile oluşturulmuş siteler arasında sayılabilir. Bizde de yukarıdaki örneklerin yerli versiyonları sayılabilecek sitelerin yanında Ekşi Sözlük, İtiraf.com, Pilli Network gibi siteleri KÜİ’nin tipik örnekleri olarak sıralayabiliriz.

KÜİ’nin bu derece popüler olup geleneksel medya ile boy ölçüşebilecek düzeye gelmesinin çeşitli sebepleri var. Bu sebepler hem kullanıcılardan hem de medya oluşturucularından kaynaklanıyor.

Öncelikle kullanıcılar KÜİ’yi geleneksel medyaya göre daha samimi buluyorlar. Herhangi bir firmanın ürünleri hakkında reklamlardan, basın bültenlerinden, çoğu zaman bir yönlendirme ile yazılmış gazete, dergi yazılarından bilgi almak yerine gerçek insanların yazdığı yorumlardan ve tecrübe aktaran yazılardan bilgi almayı daha çok seviyorlar. Eğer bir internet bağlantınız varsa KÜİ’ye ulaşmak geleneksel medya içeriğine ulaşmaya göre çok daha ucuz ve çok daha hızlı gerçekleşiyor. Ayrıca KÜİ kendi yapısından kaynaklanan nedenlerle bünyesinde bir interaktivite barındırıyor. Bir gazeteyi elinize alıp okuduğunuzda okuduklarınız ile ilgili fikirleri beyan etmeniz elinizdeki kâğıt parçasının pek umurunda olmuyor. Fakat bir blog yazısına hemen yorum yapabiliyorsunuz.

Tabii ki yukarıda saydığımız KÜİ’nin yapısından kaynaklanan avantajların bir anda dezavantaja dönmesi de söz konusu. Bazen insanlar içeriğin kimin tarafından oluşturulduğu belli olmadığında KÜİ’ye çok fazla güven duymayabiliyorlar.

Medya oluşturucuları açısından da KÜİ’nin avantajları ve dezavantajları var. Bu anlamda en önemli avantaj KÜİ’nin geleneksel içerik üretme yöntemlerine göre çok ucuz olması. Burada Wikipedia’yı örnek verebiliriz. Wikipedia’nın tüm içeriğini para vererek oluşturmaya kalksaydınız sanırım Bill Gates kadar zengin insanı olmanız gerekirdi :) Ayrıca medya oluşturucular KÜİ’nin güven sağlama, samimi olma, ulaşılabilir olma gibi özelliklerini de projelerinde kullanıyorlar.

Kullanıcılar Niçin İçerik Oluşturuyor?

Kullanıcı tarafından oluşturulan içeriğin belirli karakteristik özellikleri var. KÜİ de öncelikle tüketicilerin aynı zamanda üretici konumda bulunduklarını görüyoruz. Ayrıca KÜİ kitle iletişimine yönelik üretiliyor ve ilk etapta maddi bir kazanç için yapılmıyor. Peki, kullanıcıları bu kadar aşk ve şevk ile içerik üretmeye iten faktörler neler? Bu konuda biz de çok fazla kaynak olmasa da yabancılar tarafından hem genel anlamda hem de medya özelinde (Wikipedia, Youtube v.s.) yapılmış bazı araştırmalar var. Bu araştırma sonuçlarını derlediğimizde başlıca motivasyon kaynaklarını görebiliyoruz.

1. Maddi Kazanç Elde Etme: Yukarıda KÜİ üretiminin çok fazla maddi kazanç için yapılmadığını belirtmiştik. Genel içerik içerisinde çok fazla paya sahip olmasa da maddi kazanç motivasyonuyla üretilen bir içerikten de söz etmemiz mümkün. Blog yazarak para kazanma, video yükleyerek para kazanma veya diğer içerik eksenli sitelerden para kazanma bu maddenin en popüler uygulamalarından.

Direkt para kazanmaktan öte daha yaygın olan KÜİ’den maddi kazanç elde etme yöntemi de dolaylı yollardan maddi kazanç elde etme şeklinde gerçekleşiyor. Birçok KÜİ üreticisi kendisini bu alanlarda ispatladıktan sonra alanla ilgili iş bulabiliyor. Veya ürettiği içerik daha sonraki iş yaşamında onun için güçlü bir referans kaynağı olabiliyor.

2. Eğlence: Yapılan anketlerde kullanıcıların bir kısmı içerik üretmekte herhangi spesifik bir amaçlarının olmadığını bunu sadece eğlence için yaptıklarını ifade ediyorlar. Aslında bu tip kullanıcılar önceden tüketici olup daha sonra üreticiliğe geçenlerden oluşuyor. Bu cevabı devamlı fıkra anlatılıp gülünen bir ortamda bir fıkra da ben anlatayım demek gibi düşünebiliriz. Bu tip kullanıcıların daha ziyade video ve resim paylaşım networklerinde bulunduğu eklemek gerekir.

3. Sosyalleşme: Web 2.0 sonrası adeta bir salgın halini alan sosyalleşme olayı KÜİ içinde de önemli bir yere sahip. İçerik geliştiren kullanıcılar interaktiviteyi ve diğer kullanıcılar ile iletişim imkânlarını kullanarak sosyal ağ kurmaya çabalıyorlar. Bu bazen sadece arkadaşlık anlamında gelişirken bazen iş çevresi kurmak amacıyla da kullanılabiliyor.

4. Sanal Şöhret Sevdası: KÜİ’nin oluşturduğu en ilginç sosyo psikolojik olgulardan biri de bu. Aynı zamanda çok önemli bir motivasyon kaynağı. Zaten birçok KÜİ uygulamasında kullanıcıların sisteme katkılarından hareketle oluşturulan bir kullanıcı değerleme sistemi var. Ekşi Sözlük’ün karma sistemi veya birçok forumda gördüğümüz rütbe sistemlerini buna örnek olarak gösterebiliriz. Bu öyle bir motivasyon kaynağı ki kullanıcıya para vererek dahi yaptıramayacağınız işleri sanal bir rütbe vererek yaptırabiliyorsunuz.

Daha ziyade bloglar çerçevesinde dönen Pagerank değeri, Alexa değeri, RSS takipçi sayısı, yorum sayısı gibi rakamlarda bu maddeden sayılabilir.

5. Duygusal Tatmin: Gerçek hayatta bir kişiye karşılıksız yardım etmek insana nasıl manevi bir haz veriyorsa internette belirli konularda insanlara yardım etmek te belirli bir haz veriyor. Bazı kullanıcılar sırf bu yüzden içerik geliştirdiklerini ifade ediyorlar.

6. Bilgi Edinme: KÜİ genellikle eğlenceye dönük olsa da bilgi veren bir yönü de var. Bazı kullanıcılar da çeşitli konularda bilgi edinmek amacıyla içerik üretim-tüketim çarkına girebiliyorlar.

7. İdeolojik Gerekçeler: İnternet bir bilgiyi yaymak için oldukça cazip imkânlar sunuyor. Bundan dolayı bazı kullanıcıların ideolojik eğilimleri çerçevesinde fikirlerini diğer kullanıcılara yaymak amacıyla içerik ürettiklerini gözlemlemek mümkün. Bu husus özellikle forumlarda göze çarpıyor.

8. Deneyim Paylaşma: Bu özellikle bizim kültürümüz için önemli bir madde. Çünkü bir yere gittiğimizde, bir film izlediğimizde bunu arkadaşlarımızla paylaşmayı seviyoruz. Deneyim paylaşımı özellikle bloglar çerçevesinde gelişen bir uygulama.

9. Kendini Geliştirme: KÜİ bazen oldukça zahmetsiz bir şekilde üretilirken bazı içerikleri üretmek için ciddi bir şekilde zaman ve emek harcamanız gerekiyor. Örneğin bir uzmanlık alanında Wikipedia maddesi yazmak veya buna benzer şekilde bir blog yazısı yazmak hakikaten emek istiyor. Bu çalışmalar yapılırken tabii ki insanlar yeni şeyler öğreniyor, kendini geliştiriyor.

10. Diğer Sebepler: Muhakkak burada saydığımız sebeplerden başka sebeplerde bulmak mümkündür. Ama kullanıcıları içerik üretmeye sevk eden sebepleri genel olarak bu şekilde sıralayabiliriz. Tabii ki bu sebeplerin genel dağılımdaki payları kültürden kültüre veya mecradan mecraya fark edecektir. Bazı mecralarda eğlenmek insanların temel beklentisi konumundayken bazı mecralarda şöhret (celebrity) olma sevdası ön plana çıkıyor.

Gelelim yazının en önemli yerine.

Kullanıcının Ürettiği İçerikte Motivasyonu Arttırma Yolları

1. Mecra ve beklenti analizi: Kullanıcılardan bir şeyler beklemeden önce ne beklediğimizi ve elimizdeki mecranın niteliğini iyi analiz etmemiz gerekiyor. Kullanıcıdan daha fazla sayıda içerik mi bekliyoruz, daha kaliteli içerik mi bekliyoruz, daha orijinal içerik mi bekliyoruz yoksa hepsini birden mi istiyoruz? Bunu en başta açıkça ortaya koymamız önemli çünkü bu nokta bir temel görevi görecek diğer unsurları bunun üstüne bina edeceksiniz.

2. Amerika’yı Yeniden Keşfet-me: Eğer çok dahiyane (!) bir fikriniz yoksa muhakkak sizin sitenize benzer siteler vardır. Bu sitelerden en başarılılarını ve en başarısızlarını tespit etmeye çalışın. Başarıların neyi iyi yaptıklarını başarısızların ise neyi yapamadıklarını bulmaya çalışın. Bu şekilde gerçekleştireceğiniz modelleme size iyi bir başlangıç noktası sağlayacaktır.

3. Rakamlar ve Kullanıcı Değerleme Sistemi: Rakamlar gündelik hayatımızda önemli olduğu kadar (kaç yaşındasın, kaç kilosun, kaç para maaş alıyorsun :) internette de önemli. Genellikle kullanıcılar rakamların yüksek olduğu komunitelerde daha fazla aktif oluyorlar. Örneğin aynı içerikte iki blog yazısının birinde 10 yorum varsa birinde hiç yorum yoksa kullanıcılar 10 yorum olan yazıya daha fazla katılım gösteriyorlar. Bunun için içerik ile ilgili rakamları kullanıcının ulaşabileceği bir yerde göstermeniz iyi bir seçenek olabilir.

Bu maddede bahsettiğimiz rakamlar sadece komünitede ne kadar içerik olduğunu belirten rakamlar değil. Her kullanıcının ürettiği içeriğin rakamsal değerlerle belirtilmesi de önemli. Zaten kullanıcılarının ürettiği içeriği rakamlara döktüğünüzde doğal bir değerleme sistemi de oluşmuş oluyor. En çok içerik üretenler, en çok beğenilen içerikleri üretenler komünite içerisinde doğal olarak ön plana çıkmaya başlıyorlar. Bu motivasyon komünitenin altından üstüne her kademedeki kullanıcıyı motive ediyor. Üstte olanlar pozisyonları korumak için daha kaliteli üçerik üretmeye yönelirlerken ortada ve altta olanlar üstte olmanın hayali ile motivasyonlarını sürdürebiliyorlar.

Kısaca her komünitede mecra yapısına bağlı olarak bir kullanıcı değerleme sisteminin bulunması gerekiyor. Eğer bu değerlemeler kullanıcıya direkt olarak maddi veya manevi bir artı değer sağlamıyorsa bu değerin oluşturulması gerekiyor.

4. Havuç Sistemi: Konu ile ilgili daha önceden bilgisi olmayanlar için havucu hangi anlamda kullandığımızı açıklayalım. Bir internet komunitesinde kullanıcıların gerekli performansı sağlamaları amacıyla kullanıcılara yönelik verilen hediyeye havuç diyoruz. Burada hediye ille de maddi değeri olan bir şey olmak zorunda değil. Yukarıda bahsettiğimiz rütbe verme de bir havuç olarak düşünülebilir.

Komünitede havuç kullanımı çok düşünülüp tartılması gereken bir süreç aslında. Her mecranın yapısı ve kullanıcı kitlesinin beklentisi farklı olduğundan değişik stratejiler tasarlamak gerekiyor. Örneğin kadınların oluşturduğu bir komünite ile erkeklerin oluşturduğu bir komünitede kullanılacak havuç muhakkak ki birbirinden farklı olacaktır. Aynı zamanda havucun kullanıcı davranışını ne yöne doğru sürükleyeceği de doğru hesaplanmalıdır. Kullanıcı beklentisinin altında kalan bir havuç kullanıcı da herhangi bir motivasyon oluşturmayacağı gibi beklentinin çok üstünde olan bir motivasyon kullanıcı davranışlarının havuç eksenli cereyan ederek beklenilen kalitenin ikinci plana atılmasına da sebep olabilir.

Burada kafalara takılan bazı sorular var. Mutlaka havuç olmak zorunda mı? Gönül isterdi ki bu soruya “Hayır eğer güzel bir sistem tasarladıysanız kendi kendini götürür” diye cevap vereyim fakat geldiğimiz bu dönemde pek mümkün değil. Neden? Çünkü sizinle beraber aynı işi yapan birçok site var. Çok orijinal bir iş ortaya çıkarsanız bile ortaya çıkan iş bir süre sonra bir şekilde kopyalanıyor ve rakibiniz ortaya çıkıyor. Bir şekilde ön plana çıkabilmek için muhakkak motivasyon adına bir hareket planlamanız gerekiyor.

Havuç kullanıcılara rüşvet verme olarak da algılanabilir. Bu oluşturduğunuz sistemin kimyasını bozacak bir tehlikedir. Çünkü ne kadar havuç verirseniz verin yeni bir kullanıcı sitenize girdiğinde sitede üretilen içeriğin insanların doğal refleksi olarak geliştiğini düşünmesi gerekiyor. Eğer bunun doğal refleks olduğunu düşünmez de insanların bunu belirli bir menfaat karşılığında yaptığını düşünürse kırmızı alarm verilmiş demektir. Ve eğer sistemdeki menfaat o kişiye hitap etmiyorsa hem o kullanıcıyı kaybedersiniz hem de o kullanıcı siteniz aleyhinde olumsuz bir ağızdan ağıza pazarlama faaliyeti içerisine girecektir.

Netice itibariyle havuç çocuklara alınan çikolata gibidir. Fazla verirseniz dişler çürür, az verirseniz motivasyon sağlanmaz. Sadece doğru yerde, doğru zamanda doğru kitleye verirseniz motivasyon sağlar. Ama şunu da ilave etmeliyim her kullanıcının motivasyon kaynağı ayrıdır ve mutlaka her kullanıcıyı motive edebilecek bir havuç vardır :)

5. Sistem Yönetimi - Hızlı Müşteri Hizmetleri: KÜİ tabanlı sitelerde en çok önem verilmesi gereken şeylerden biri müşteri hizmetleridir. Çünkü kullanıcı velinimettir. Hiç bir kullanıcı sistem hatalarından dolayı siteyle bozuşmamalıdır. Hatta kullanıcı hatasından kaynaklanan sorunları bile kendi üzerinize alarak çözmeye aday olmanız bile gerekebilir. Kullanıcı hata affetmez. Onu dinlemezseniz, sorununu çözmezseniz sizi defterden hemen siler. Zira fareyi tarayıcının köşesindeki hain X’e götürüp tıklaması 1 saniyeden bile az bir zaman almaktadır.

Peki, neler yapılmalı? Öncelikle kullanıcın şikâyetini -ki genelde kullanıcıların beğenilerini ifade etme gibi bir huyu yoktur :) ifade edebileceği alanların kullanımını kolaylaştırın. Kullanıcılar tek tıklama ile şikâyetlerini size bildirebilmelidir. İlk ATM cihazları çıktığında çocuk aklımla içeride bir insan olduğunu düşünürdüm :) Hatta daracık yerde nasıl oturuyor diye üzüldüğümü bile hatırlarım. Buradaki örnek gibi kullanıcı şikâyet formuna bastığında hemen karşıda bunu birinin okuyacağını ve cevap vereceğini düşünür. Bundan dolayı şikâyet ne kadar hızlı cevaplanırsa o kadar kullanıcının hoşuna gider. Kullanıcı kişisel cevapları sever bu da demektir ki herkese aynı klasik metnin gönderilmesi her zaman iyi bir seçenek olmayabilir.

Kullanıcı şikâyetleri doğru müşteri hizmetleri kuralları gereği biriktirilmeli, devamlı aynı konudaki şikâyetler için yardım veya Sık Sorulan Sorular kısmı muhakkak oluşturulmalıdır. Kullanıcıların nefret ettiği şeylerden biri de yönlendirilmelidir. Çokbilmiş profesörlerin kendilerine sorulan sorulara devamlı “Zaten ben bunu falanca kitabımda yazmıştım” diye cevap vermesi gibi kullanıcıyı “Zaten burada bunu yazdık niçin okumuyorsunuz?” diye yönlendirirseniz kendi kalenize gol atmış olursunuz.

6. Kolay Öğrenilebilir Sistem Tasarımı: Geleneksel internet kullanıcısının en önemli özelliği sabrının olmamasıdır. Her kullanıcı milyon dolarlık holding yönetiyormuşçasına zaman yokluğundan yakınır. Dolayısıyla kullanıcı geliştirmiş olduğunuz sistemi minimum zamanda çözebilmelidir. Sisteminiz çabuk ve kolay öğrenilebilir olmalıdır. Bunun için majör sitelerde kullanılan prosedürlerin yapısı gözlemleyin. Genel kullanım alışkanlıklarına aykırı yapıları mümkün olabildiğince tercih etmemeye çalışın. Kullanıcının hâlihazırda zaten öğrendiği şeylerin üzerine yeni öğeler inşa etmek daha akıllıca bir yöntem olacaktır.

Maalesef bir çok servis bu gerçeği kavrayamadığı için kullanıcılar tarafından itici bulunuyor. Sistemlerindeki öğeleri kendilerine göre tasarlayan programcılar bu sistemleri her yaştan ve her bilgi düzeyinden insanların kullanabileceğini unutuyor. Arka tarafta dünyanın en kompleks kodunu çalıştırabilirsiniz ama ön tarafta kullanıcının gördükleri oldukça sade olmalıdır. Google ve envai çeşit Google servisi buna çok güzel örnektir.

7. Dışarı Aktarım İmkanları: Web 2.0 sonrası internette gelişen önemli bir alışkanlıklardan biri de verilerin paylaşımı . Eğer oluşturduğunuz içerik bir şekilde dışarı veri olarak aktarılabiliyorsa size önemli avantajları oluyor. Bu avantajları es geçmemek lazım. Çünkü içeriğinizin diğer mecralarda kullanılabilirliği kullanıcıların sizin mecranızda içerik geliştirmeleri konusunda artı bir özellik oluyor.

Dışa aktarımın bir yolu da “Bu içeriği paylaş”, “Arkadaşına gönder” gibi uygulamalarla içeriğinizin yayılma şansını arttırmanızdır. Kim bu uygulamaları kullanıyor ki diye dudak bükmeyin. Çok az kişi bile kullansa o kitleyi niye kaybedersiniz ki?

8. Kişiselleştirme: Kişiselleştirme kullanıcıların bir sistemi kendilerinden kabul etmesinin önemli anahtarlarından biri. Kişiselleştirmeden kastım kullanıcıların sistemin değişik öğelerini kendi istedikleri bir biçimde değiştirmelerinden bahsetmiyorum. Kullanıcılara ayrı sayfalar açmak burada kullanılabilir bir yöntem. Bunun en etkilisi de herhalde her kullanıcıya bir alt domain atamaktır. Bu şekilde insanlar sizin sisteminizde ürettikleri içerikleri dışarıda burası benim diyerek yayabiliyorlar ve sisteminizi daha fazla benimsiyorlar.

9. Soğuk Terminoloji Yerine Sıcak Jargon: Sisteminizin kullanıcıya hitap eden her türlü dokümanında (Yardım metinleri, uyarı metinleri, kullanıcıya gönderilecek mesajlar v.s.) resmiyetten biraz sıyrılmış bir dil kullanmanız kullanıcıların kendilerini size daha yakın hissetmesini sağlayabilir. Tabii bunun düzeyli bir samimiyet olmasında da yarar.

10. Yarışma Düzenleme: Yarışmalar her zaman dikkat çekicidir. Var olan kullanıcılarınızı motive etmenin yanında sisteminize yeni kullanıcılar da kazandırabilir. Yarışma düzenlerken tıpkı havuç sistemindeki gibi oldukça iyi bir planlama yapmakta yarar vardır.

11. İçerik Organizasyonu: Kullanıcılar oluşturdukları içerikleri daha sonradan görmek isteyeceklerdir. Bunun için içeriği etiketler, kategoriler ve site içi arama mekanizmalarıyla
Düzgün bir şekilde organize etmeniz gerekir. Bu aynı zamanda tüketici konumundaki kullanıcılar ve arama motorları için de yapılması zorunlu bir işlem.

12. Kendini Anlatma: Daha önce burada da yazdığım gibi sisteminizin ne iş yaptığını kullanıcıya anlaşılabilir bir şekilde anlatabilmeniz önemli. Milyarlarca sitenin bulunduğu bir dünyada kullanıcıların size ayırabilecekleri zaman çok kısıtlı bundan dolayı basit anlatılabilecek sistemler tasarlayın ve kullanıcıya basit olarak anlatın.

13. Paylaşım İçin Bir Sebep Oluşturma: Bütün bu yazdıklarımızın ötesinde bir madde var ki aslında saydığımız bütün her şeyle ulaşmak istediğimiz nokta. Kullanıcıların sizin sisteminizde içerik üretmeleri için onlara bir sebep oluşturun. Bu sebep ne olabilir? Bu sebep yukarıda kullanıcılar niçin içerik üretiyorlar bölümünde saymış olduğumuz maddelerden biri olabilir. Kullanıcılar bu siteye girdiklerinde kendilerini unutacak kadar eğlenecekler veya sosyalleşmenin dibine vuracaklar :) gibi bir cümleyle yaptığınız iş anlatılabilmelidir. Başarılı sistemler ya bu maddelerin birinde uzmanlaşmış olanlar veya bunların bir kaçını birden başarabilen sistemler olmuştur.

Yavaş yavaş son söze geliyoruz. Eskilerin bir sözü var. Derler ki “İki düşün bir söyle”. Başarılı bir komünite için de bunu söylememiz gerekiyor. Çok planlayın çok düşünün ondan sonra harekete geçin. Sosyal topluluk sistemlerinde başarının yolu çok iyi programlama ve çok iyi tasarım bilmekten geçmiyor. Bunlar tabii ki lazım ama kullanıcı davranışlarını ve beklentilerini ölçmek, analiz etmek ve bunlara uygun stratejiler geliştirmek biraz daha ön plana çıkıyor.

Yazıyı buraya kadar okuma sabrını gösterdiğiniz için teşekkür ediyorum. Muhakkak ki bu yazı başlıkta vaat ettiğinin tamamını veremiyordur. Dediğimiz gibi bu bir tartışmanın başlangıcı. Lütfen eksik gördüğünüz kısımları yorumlarla tamamlayın.

Konu hakkında daha ayrıntılı araştırma yapmak isteyenler için bu yazıyı yazarken göz attığım bazı kaynakları aşağıda veriyorum.

* User Generated Content
* Citizen Media
* Strategies for Using User Generated Content
* User-Generated Content
* User generated Content - Motivation
* 50 Tips and Resources to Implement User-Generated Content In Your Library
* Team Spirit: Inspiring Users to Generate Content
* Making the Most of User-Generated Content
* Why Users Create Content
* McKinsey Study on User-Generated Content Confirms the LongTail
* Exploring Consumer Motivations for Creating User-Generated Content
* Next-Generation Content: User-Generated Content and Social Networks
* The 12 Principles of Collaboration
* What motivates Wikipedians
* User Generated Content, Social Media, and Advertising — An Overview [PDF]
* A proposal for a real revolution in ‘user-generated content’ and news [PDF]
* I Tube, You Tube, Everybody Tubes: Analyzing the World’s Largest User Generated Content Video System [PDF]
* Increasing participation in online communities: A framework for human–computer interaction [PDF]
* Motivations to produce User Generated Content: differences between webloggers and videobloggers [PDF]
* User generated content [PDF]
* Six techniques for building safer User Generated Content (UGC) campaigns [PDF]
* User-Generated Content and Social Media [PDF]
* User Generated Content– a mega-trend in the new media landscape [PDF]

Benzer Yazılar:

Google İnternet Reklamcılığı Etkinliği İzlenimleri

Selçuk Hoca — Wed, 22 Oct 2008 23:02:16 +0000

Fotoğraf: Devletşah Özcan

Nihayet Google hazretleri de memleketimize teşrif ettiler efendim. Bugün Ritz Carlton Hotel’de tam gün süren bir etkinlik gerçekleşti.

Aslında etkinliğe pek katılmaya niyetim yoktu ama eş dost ikide birde “bak memlekete Google geliyor, şahane etkinlik var sakın kaçırma” deyip programın linkini gönderince “yoğun istek” üzerine katıldım. Şahsen hala bir İstanbul özürlü olduğum için bir gece evvelinden Google Maps’ten Ritz Carlton Hotel‘inin yerini çalıştım. Fakat İstanbul trafiği ergenlik dönemindeki bir gencin ruh hali gibi epey değişken olduğundan dolayı etkinliğe geç kaldım. Ama malum otele 200 metre kala otelin yerini sorduğum başka bir binanın güvenlik görevlisi “Valla bilmiyorum ama bu sabah herkes orayı soruyor” deyince neşem yerine geldi. Demek ki doğru iz üzerindeydim :) Ben de “Peki, İnönü Stadyumu’nu bilir misin” dedim. Kendisi “Bilmem mi, şuradan aşağı yürü dedi.” Böyle bir maceradan sonra nihayet oteli bulabildim.

Kayıt kuyut işleri derken salona girdim bir de ne göreyim koskoca salon dolmuş, dekor niyetine konulan minderler, puflar falan kapılmıştı. Son kalan yere de Devletşah oturunca bana da düğün salonuna gelmiş delikanlılar gibi ayakta dikilmek kaldı :)

Araştırmacı blogcu olarak üşenmedim katılımcıları saydım. Yaklaşık 600-650 kişi salonu hınca hınç doldurmuştu. Ben böyle Etohum gibi biz bize bir şey bekliyordum hâlbuki :) Daha sonradan konuşmacılardan öğrendiğimize göre program için yapılan başvuruların sayısı binlerle ifade edilmekteymiş. Katılımcılarla ilgili en ilginç bilgi ise yaklaşık yarısının İstanbul dışından gelmiş olmasıydı. Demek ki Google adını duyan gelmiş.

Fazla geyiğe sardırdığımın farkındayım hemen konferansa geçiyorum. Sahne Google ile ilgili reklam filmlerinin gösterimi ile açıldı. Daha sonra kurucuların yer aldığı “maziye bak ne kadar şendik” başlıklı bir kaç slayt izledik. İlk konuşmacı Google Türkiye Pazarlama Müdürü Mustafa İçil’di. Sahneye öyle bir geldi ki ışık oyunları, müzik falan derken bir ara Tarkan mı Google’ı anlatacak diye düşünmedim değil :)

Mustafa İçil bence toplantının en iyi konuşmalarından birini yaptı. Şüphesiz konuşmasının en ilgi çekici kısmı Google’ın hikâyesini anlattığı bölümdü. Meğer Google bir kısım arkadaşların zannettiği gibi garajda değil Stanford Üniversitesi’nde ortaya çıkmış bir bitirme projesiymiş. Tabii daha sonradan bir garaja taşınmışlar. İlk zamanlarda cepte beş sent paraları olmadığı için bilgisayarlarını sağdan soldan parça toplayarak yapmışlar. Hatta bilgisayar kasası almaya paraları bile yokmuş. Kasa olmadığı için bilgisayar parçalarını legolarla birbirlerine tutturmuşlar. Ve neredeyse milyarlarca insanın her gün bir kaç defa gördüğü o meşhur Google logosunun renkleri işte bu legolardan geliyormuş. Google isminin oluşması da ilginç bir süreç. Dünyanın en değerli markasının isminin bir çalışanın yanlışlığı sonucu ortaya çıktığını biliyor muydunuz? İlk başta Google ismi matematikte sonsuzluğu ifade eden bir sayının ismi olan Googole imiş. Şirket kurma işlemleri sırasında “Git bu isimle bir şirket kur” dedikleri arkadaş matematikle pek alakası olmadığı için “Yahu bu Googole değildir olsa olsa Google’dır “ demiş ve şirketi böyle kurup domaini de böyle alınca güzelim şirketin ismi Google kalmış :)

Mustafa Bey daha sonra Google’ın vizyonundan, Türkiye pazarındaki durumdan ve fırsatlardan bahsetti. Konuşmasının marka ve marka değerinden bahsederken pazarlama uzmanlarına ısrarla blogları çok sıkı takip etmelerini önermesi hoşuma gitti :)

Sahneye ikinci olarak Google Türkiye Pazarlama Müdürü Esra Güler çıktı. Esra Hanım bu toplantının Google İnternet Reklamcılığı Programı’nın ilk aşaması olduğunu ve bu etkinliğin daha sonra yapılacak etkinlikler ve faaliyetler ile destekleneceğini söyledi. Kısaca programı tanıyalım. Toplantıya katılanlara bu program dâhilinde düzenlenen sitede bir hesap açılacak. Bu özel sitede, sınavlar ve kuponlar hakkında bilgiler ve çeşitli eğitim dokümanları bulunacakmış. Kullanıcılara 2 adet 100Ytl’lik AdWords kuponu ve AdWords Uzmanı sınavı için 50 Dolarlık bir kupon verilecek. Programa katılanlardan beklenen ise ilk etapta verilecek kuponlarla müşterilere ulaşmak. Program kuralları dâhilinde 90 gün AdWords hesabı yönetmeniz ve 1000 YTL’lik bir rakama ulaşmanız gerekiyor. Bu şartı sağlar ve uzmanlık sınavındandan %75′lik bir başarı elde edebilirseniz Google Qualified İndividual unvanı alarak sertifikalı bir uzman olacaksınız. Daha sonra da programın size kupon desteği devam edecek.

Zaten bugünkü etkinliğin ana noktası buydu. Google toplantıya katılanlara kupon ve eğitim desteği vererek internet reklamcılığı alanında bir kariyer oluşturmalarına ön ayak oluyor. Tabii burada altını çizmemiz gereken bir şey var. Bu bahsi geçen kuponların program dâhilinde kullanımı için bazı kurallar var. Bununla birlikte Google kuponlar ve eğitim haricinde size parasal anlamda bir katkı veya farklı reklam maliyeti sağlamıyor. Siz kuponları alacaksınız, danışmanlık, ajans hizmeti gibi başlıklar altında paketleyerek müşteriye sunacaksınız. Yani ilk adımı Google atıyor gerisi sizin paketleme yeteneğinize kalıyor :) Programın ilk etapta fazla cazip görünmediğini fakat internet reklamcılığı alanında bir kariyer yapmayı planlayanlar için biçilmiş kaftan olduğunu düşünüyorum.

Bu iki konuşmadan sonra kahve arasına geçildi. Açıkçası kahve arasından sonra yapılan oturumlardan çok zevk almadığımı itiraf etmeliyim. Bundan dolayı bu bölümleri kısa geçeceğim.

Kahve arasından sonra ilk olarak Google AdWords müşteri ilişkileri yöneticisi Çiğdem Canatan sahneyi aldı. Temel olarak AdWords kullanımını anlattı. AdWords kullanırken nelere dikkat edilmesi gerektiğine değindi. İkinci olarak da Google Türkiye ürün pazarlama uzmanı Eren Kantarlı sahneye çıktı. Eren Bey daha ziyade Google’ın bazı servislerinden ve Google’ın araştırma geliştirmeye verdiği önemden bahsetti. Özellikle bazı servislerin altını çizmesi kayda değer bir noktaydı. Google Alerts ve iGoogle servislerinin faydalarından bahsetti. Salonda yapılan yoklamalardan da anlaşıldı ki Google Alerts servisini pek kullanan yok. Google Alerts özellikle pazarlama üzerine çalışanlar için marka takibi yapmakta kullanılabilecek güzel bir araç. Bizde çok fazla anasayfa yapıcı uygulamalar popüler olmasa da iGoogle’ın dünyada bayağı kullanıcısı var. Eren Bey iGoogle üzerinde geliştirilen başarılı projelerden örnek verdi. Değindiği bir diğer faydalı serviste Google Maps. Google Maps ile geliştirilen ve iyi yerlere gelmiş iki site örneği verdi. Bunlardan biri Google Maps ile emlak arama sitesi Nestoria, diğeri de insanların wifi bağlantılarını paylaştıkları yerleri bildiren bir uygulama olan Fon sitesi. (Linkleri hatırlatma güzelliğinde bulunduğu için Dobişko‘dan Elif Hanım’a çok teşekkürler) Sunumdan sonra Google Alerts ve iGoogle’ı tekrar incelemek için listeme aldım. Google Maps uygulamalarını incelemeyi de ilgililere havale ediyorum :)

Bu iki sunumdan sonra sahneye ta İrlanda’lardan kalkıp gelen Google AdSense stratejik işbirliği yöneticisi Hatice Uğurel çıktı. Bu etkinlikteki yayıncı tarafına dair tek konuşma bu konuşmaydı. Aslında katılımcıların bir kısmının bu yönde beklentileri vardı. Keşke bu konuya biraz daha yer verilseydi. Hatice Hanım Türkçe internet içeriğindeki eksikliklerden kısaca bahsetti, AdSense’te başarının kaliteli içerikten geçtiğini anlattı. Bunun yanı sıra Google Özelleştirilmiş Arama servisi, aramaya ve içeriğe dönük AdSense gibi konulara değindi. Ayrıca yayıncıların nasıl daha fazla kazanabileceğine dair ipuçları verdi. Özellikle banner yerleştirmelerine dikkat edilmesini, kare bannerlerin daha çok tercih edilmesini tavsiye etti.

Bunca etkinlikten sonra karnımız acıktı tabi. Bu tarz aktivitelerde yeme içme olaylarında bir “hurrraa durumu” yaşandığı için bazı arkadaşlar Google’ın istihkakından istifade edememişler. Fakat biz biraz uyanıklık yaparak önce çıktığımız için kumanyamızı aldık. Bazı arkadaşların “Vay uyanıkspor vay” dediğini duyar gibiyim :) Bakınız, meraklısı için kalem kalem istihkakı sayıyorum. Bir adet soğuk sandviç, bir kutu içecek, üç çeri domates, bir kibrit kutusu peynir, üç yarım ceviz, üç kuru kayısı, bir yeşil elma, bir muz ve bir paket patates cipsi. Yemek menüsünü hazırlayan arkadaşların damak zevkine bayıldığımı da ifa edeyim :)

Yemekten sonra Google Ürünlerini Tanıyalım, Öğrenelim :) başlıklı iki sunum yapıldı. Bu sunumlarda Google Webmaster Tools ve Google Analytics hakkında genel kullanıma dair bilgiler verildi. Özellikle Analytics’in hedeflemeleri üzerinde duruldu. İleri (!) seviye kullanıcılar için ipuçları verildi. Çok merak edilen ipuçlarında Analytics ile site arama kutusunu takip etme, Analytics ile download sayacı yapma, flash dokümanlarını Analytics’le entegre etme gibi başlıklar vardı. Bu etkinliklerden sonra tekrar bir kahve arası verildi ki en merak edilen etkinliğe güç toplansın.

Etkinliğin en merak edilen ve beklenen oturumu iki saatlik AdWords eğitimi idi. Assolistler sonra çıkar hesabı bunu en sona atmışlar herhalde. Ama şunu da düşünselerdi iyi olurdu. Zaten sabahtan beri sunum izlemiş yorgun argın bir kitle iki saate nasıl dayanabilirdi? Zaten yavaş yavaş salonda fireler görülmeye başladı. Ana başlıklar şöyleydi: Google AdWords için hedef belirleme, hesap planı yapma ve yapıyı düzenleme , optimize etme, etkili reklam metinleri yazma, daha fazla trafik almak için neler yapmalı, bireyler ve şirketler için Google AdWords sertifikaları ve müşterilerin sorabilecekleri sorular.

Gerek bu sunumda gerek diğer sunumlarda konuşmacıların AdWords ile ilgili vurguladıkları daha doğrusu katılımcıları inandırmaya çalıştıkları bir konu var. Google AdWords’te reklamların gösterim sıralarını ve tıklama maliyetlerini belirleyen PageRank benzeri bir kalite puanı uygulaması varmış. Bu puan reklamın geçmiş performansı, reklam metni, reklam metninin site içeriği ile alakası ve bir kaç parametrenin daha katılımı ile hesaplanıyormuş. Bu puanınız ne kadar yüksek olursa reklamın tıklama maliyeti düşüyor ve reklam daha üst sıralarda gösterilmeye çalışılıyormuş. Aslında bu adil reklam gösterimi için oldukça faydalı, zekice bir uygulama. Fakat yukarıda da dediğim gibi konuşmacılar katılımcıları bu konuda inandırmaya çalıştılar. Ama hala kullanıcılar parayı bastıranını en üstte çıktığına dair kuvvetli inançlarını devam ettiriyorlar. Son sunumda genellikle bu konu üzerine ve bu anlamda nasıl optimizasyon yapılacağına dair notlar ile geçti.

Kısaca :) Google İnternet Reklamcılığı Etkinliği’nden aktarabileceklerim bunlar. Değerlendirmeye gelirsek. Açıkçası ben sunumlarda bahsi geçen araçları çok fazla kurcaladığım için etkinlikten çok bir şey öğrenmedim. Bu anlamda benim için biraz hayal kırıklığı ifade eden bir etkinlik oldu. Ama konu hakkında bilgisi olmayan kişiler için mutlaka faydalı olmuştur. Organizasyon biten yemekleri, biten dosyaları, biten değerlendirme formlarını, biten sınav kuponlarını saymazsak :) genel olarak fena değildi. Bu organizasyonun genel programın ilk aşaması olması dolayısıyla önem taşıdığını düşünüyorum. Ayrıca organizasyonun sadece Polonya, İsrail ve Türkiye’nin aralarında bulunduğu üç ülkede başlatılması da ayrıca kayda değer bir konuydu. Evet Google memleketimize geldi, yolu öğrendiğine göre artık sık sık gelmesini bekliyoruz :)

Pek Bir Kişisel Not: Yok ki bir iPhone’numuz yazılarımız resimli olsun :)

Güncelleme: Ömer Enis’in uyarısı üzerine programın açıklandığı satırları daha anlaşılır hale getirdim.

Benzer Yazılar:

Blog Yazarları Çalışıyor

Selçuk Hoca — Mon, 20 Oct 2008 19:58:10 +0000

Buradaki yazıda 2009′un blogların yılı olacağına dair bir öngörüde bulunmuştum. Sanırım bu öngörüm tutacak. Zira birbiri ardına bloglar ve blog yazarları hakkında güzel haberler alıyoruz.

Çin Günlüğü TV

Çin ve blog kelimeleri yan yana gelince aklımıza kim geliyor? Tabii ki Yavuz Selim Şen ve Çin Günlüğü :) Gerçi Türkçe bilmeyen Google’ın aklına sevgili dostum İdris Cin geliyor ama olsun. (Bu arada hazır laf açılmışken İdris’in yenilenmiş, güzelleşmiş blogunu listenize eklemeyi unutmayın derim. )

Yavuz’un İstanbul’dan Çin’e uzanan macerasını en baştan beri takip ediyorum. Hatta Çin Günlüğü’nün isim babası olma gururu da bana ait. Yavuz blog yazarlığını bir adım öteye taşıyarak bir Televidyon kanalı açtı. Bu kanalda blogunda olduğu gibi bizleri Çin hakkında bilgilendirmeye devam ediyor. Tabii ilk videolarda biraz acemi hali göze çarpmıyor değil. Ama biz onu bu doğal haliyle seviyoruz :)

Artık Yavuz’un önünde yeni bir aşama var. Eğer aklındaki “Her Çinliye bir tane … satsam” diye başlayan projelerinden birini başarıyla yerine getirebilirse blog dünyasından ticaret dünyasına adım atan bir kardeşimiz olacak. Kendisinde gördüğüm azme dayanarak bunu başaracağına yürekten inanıyorum.

Bir adam başarı sahibi olur da başından dert eksik olur mu? Tabii ki olmaz. Meraklılar muhakkak biliyordur Yavuz’un daha doğrusu Çin Günlüğü’nün başı bu aralar virüslerle dertteydi. Dertteydi diyorum çünkü bu dertten kurtulması yakın. Çünkü Çin Günlüğü artık Blog Destek şemsiyesi altına girdi.

Blog Destek

Gelelim Çin Günlüğü’nün ve daha birkaç güzel blogun daha imdadına yetişen, onları teknik işlerin ağırlığından kurtaran güce yani Blog Destek’e. Blog Destek kendisi de bir blog yazarı olan Burak Dönertaş tarafından bloglara profesyonel anlamda teknik destek vermek amacıyla kurulmuş bir şirket. Blog Destek blog yazarlığını önemseyen, bu işi hobinin ötesinde görenler için tam anlamıyla anahtar teslim projeler sunuyor. Geçtiğimiz günlerde bir vesile ile Burak ile bir araya geldik. Kendisiyle fikir alışverişinde bulunduk. Projesine ve birikimine gerçekten güvendiğim bir arkadaş.

Blog Destek gibi bir servisin kurulmuş olması blog dünyamız adına da farklı anlamlar içeriyor aslında. Demek ki bizde de artık blog yazmayı hobinin ötesine taşıyan insanlar var. Eğer sizde böyle düşünenlerdenseniz Blog Destek‘e bir uğrayın derim.

Yavuz ve Burak’a yeni projelerinde başarılar diliyorum.

Benzer Yazılar:

Yatırımcı Geldi Hanım!

Selçuk Hoca — Tue, 14 Oct 2008 22:50:57 +0000

Geçtiğimiz hafta Türkiye internet girişimciliğini ilgilendiren önemli bir toplantı yapıldı. Toplantı dar katılımlı bir toplantı olduğu için hakkında çok konuşulmadı. Ersan Özer‘i hariç tutarsak toplantıya katılanlar da yazmadıkları için toplantının önemi çok fazla anlaşılmadı. Bu arada bu yazıyı okumadan önce Ersan’ın bu ve bu yazılarını okumanızda fayda görüyorum. Zira ilgili yazılarda toplantı hakkında gerekli bilgiler ve linkler olduğu için ben yorum yapmakla yetineceğim.

Toplantı olmadan çok önce benim toplantıdan haberim vardı. Toplantıda sunum yapacak girişimlerin sayısının daha fazla olacağını bekliyordum. Fakat Ersan’ın da dediği gibi yatırımcılara önerilen bazı projeler ön elemeye takıldı. Toplantının ilk verimlerinden birinin bu olduğunu düşünüyorum. Toplantıda sunum yapan Markafoni, Mobiga, Haber.gen.tr, Kimgelsin ve Nokta‘nın çeşitli açılardan incelenmeli. Acaba bu projelerdeki hangi özellikler yatırımcıların ilgisini çekti?

Toplantıyı önemli kılan noktalardan biri de toplantıda yabancı yatırımcıların yanısıra Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansı‘ndan (TYDTA) yetkililerin bulunmasıydı. Tabii ki devletimizin böyle bir konuya önem vermesi bizi çok mutlu ediyor. Küresel bir ekonomik kriz fırtınasının estiği bugünlerde bilişim yatırımlarının devletçe de desteklenmesi Türkiye’nin bilişimle kalkınma vizyonunun gerçeğe dönüşmesinde önemli bir nokta olarak karşımıza çıkıyor.

Şüphesiz ki toplantıdan sonra akıllara yatırımcıların yatırım yapıp yapmayacakları sorusu geliyor. Bu konuda farklı görüşler var. Benim kanaatim malum ekonomik krizin şokunu yaşayan yatırımcıların hemen bir yatırım kararı almayacağı noktasında. Fakat yatırımcıların Türkiye’yi ajandalarının üst kısmına koyduğuna inanıyorum. Çünkü Türkiye pazarından bahsederken hakikaten oldukça büyük ve her geçen gün gelişen bir pazardan bahsediyoruz. Ayrıca oldukça büyük rakamlara tekabül eden yatırım kararlarının bir toplantı sonrasında alınmasını beklemek biraz fazla iyimser bir bakış açısı değil mi?

Yabancı yatırımcı deyince nedense aklımıza hep Avrupalı, Amerikalı yatırımcılar geliyor. Belki bu alanda Ortadoğu sermayesi veya daha özelinde Arap sermayesi de düşünülebilir. Son günlerde gazetelerde sık sık televizyon dizileri kapsamında Ortadoğu ülkeleri ile gelişen bir alışverişten bahsediyoruz. Neden televizyon dizileri alanında yaşanan bu ilişki internet girişimleri alanına transfer edilmesin?

Toparlayacak olursak Private Deal girişimlerin yatırımcı bulması noktasında önemli bir gelişme. En azından kriz ortamlarını bir yatırım fırsatı olarak gören bazı yatırımcıların ilgisinin Türkiye üzerine çevrileceğini düşünüyorum. Tabii ki beklenen an gelene kadar bizim de biraz kendimize çekidüzen vermemiz gerektiği önemli bir gerçek.

Benzer Yazılar:

Onların Dergileri Var, Güzel Mi Güzel

Selçuk Hoca — Thu, 09 Oct 2008 11:29:40 +0000

Gazetelerin “Blog, web ve log kelimelerinin birleşmesinden oluşan weblog kelimesinin değişmiş halidir” diye başlayan tanımlamalarla blogu anlatmaya çalışmasının üzerinden seneler geçti. Blog sahibi olanların sayısı yüz binleri aştı. Uzun zaman yazıp bıkanlar, bırakanlar eski tabirle tekaüde ayrılanlar bile oldu. Bugün blog başladığı noktadan çok farklı bir yerde. Doğal olarak blog yazarının serencamı da değişti.

Her geçen gün blog yazıları ile tanıdığımız kişilerin yeni işlerini, yeni atılımları öğreniyor ve onlar adına seviniyoruz. Son dönemde bu anlamda blog yazarları arasında bir dergi çıkarma âdetinin başladığını gözlemliyorum. Bu yazıda bu güzel işleri tanıtalım istedim.

Devletşah ve Yemek.Name Dergisi

Devletsah.com‘a ilk ne zaman girdim hatırlamıyorum ama adını sıkça duymam 2007 Blog Konferansı‘na denk geliyor. Hadi itiraf edeyim Devletşah’ı ilk başta oldukça burnu büyük, soğuk biri olarak gördüm. Ama zamanla tanışıp, görüşünce bu düşüncemden dolayı kendime çok kızdım. (Bu yazıda biraz hatıra defteri kıvamında oldu ama idare ediver sevgili okuyucu :) Artık pek yazmıyor ama blogundaki kelimeler ve anlamları üzerine yazdığı yazıları takip ediyordum. Sonra neden bilmem Devletşah.com’un üzerine yemek blogu etiketi yapıştırıldı. Yemek tarifleri de pek leziz ama diğer konulardaki yazılarını daha çok seviyorum. Bu arada Devletşah hala en çok kıskandığım blog tasarımlarından birine sahip.

Devletşah “Gari blog bize yetmez oldu, yeni şeyler söylemek lazım” diyerek ilk sanal yemek dergisi olan Yemek.Name için kolları sıvadı. Dile kolay bu hafta çıkan sayıyla birlikte Yemek.Name 15. sayısına ulaşmış. Birbirinden leziz yemek tariflerinin yanında yemek kültürü ile ilgili yazıların, okunası röportajların bulunduğu Yemek.Name gerçekten kendini okutan bir dergi.

Mert Erkal ve Bloghology Dergisi

Mert’i Search For Blogging bloguyla tanımıştım. Daha sonra Etohum toplantılarında yüz yüze tanışma fırsatı da bulduk. Mert Türk blog yazarları arasında blogculuğu mesleğe dönüştüren ender kişilerden biri. Son dönemde tanıdığım en cesaretli girişimcilerden. Cesaretli olduğu kadar ne yaptığı bilen, gerçek anlamda vizyon sahibi biri.

Mert’in blog macerası Bloghology ile tam anlamıyla bir girişime dönüştü. Hala duymayanlar varsa Bloghology ile mutlaka tanışmalarını tavsiye ediyorum. Çünkü bu günlerde Bloghology ile tanışırsanız aynı zamanda önemli bir girişim öyküsünün ilk adımlarına tanık olma şansını da yakalayacaksınız.

Bloghology Mert’in yabancı ortaklarıyla ile beraber çıkardığı bir blog dergisi. Dergi bünyesinde bloglar ile ilgili bilgilerden, ipuçlarından, meşhur blog yazarları ile yapılmış röportajlardan örnekleri bulmak mümkün. Bloghology sadece bir dergi de değil üstelik. Beraberinde blog yazarları ile ilgili oluşturulan bir sosyal ağı da getiriyor. Bu sosyal ağın blog dünyamız adına çok şeyler getireceğini düşünüyorum. Bloghology sürekli kendi kabuğu içinde debelenen blog dünyamıza global bir açılım sağlama fırsatı da getirebilir. Bu açıdan dikkate değer bir proje.

Web Girişim Dergisi

Bu da en taze dergimiz. Web Girişim içlerinde bu işe dair güzel bir enerji barındıran gençler tarafından yayınlanıyor. Ekipte Mücahit Yılmaz, Mehmet Cihangir, Sinan Ata, Alya Esat yer alıyor.

Web Girişim adından da biraz anlaşıldığı gibi girişim ve girişimcilik üzerine bir dergi projesi. Henüz birinci sayısı tarayıcılarda yerini aldı :) Dergide girişim ile ilgili yazılar, röportajlar, girişim örnekleri bulabilirsiniz. Açıkçası müthiş bir dinamizm ile gelişmesini sürdüren girişimcilik dünyamızın böyle bir yayına gerçekten ihtiyacı vardı. Web Girişim’in bu açığı önemli ölçüde dolduracağına inanıyorum.

Dün “blogları kim okur ki, bir kaç tanıdık, bir de arama motorlarından gelen bir kaç ziyaretçi” diyenler bugün yavaş yavaş fikirlerini değiştirmeye başladılar. Ne dersiniz blogları geleneksel medya karşısında bir hiç olarak görenler de yavaş yavaş kendilerine çekidüzen vermeliler mi?

Benzer Yazılar:

Wordpress İçin Twshot Eklentisi

Selçuk Hoca — Mon, 06 Oct 2008 16:45:56 +0000

Pek sevdiğimiz, hatta aşığı olduğumuz Twshot‘ın :) Wordpress eklentisi çıktı. Bayilerden ısrarla istemeniz size fayda vermez buraya bakınız :)

Benzer Yazılar:

İnternette Görmek İstediğimiz Hareketler

Selçuk Hoca — Fri, 03 Oct 2008 21:32:38 +0000

Yaşıtları birçok işe yaramaz işle uğraşırken Mersin Fen Lisesi’nden İsmail, oturmuş bir blog alt yapısı yazmış. Pek te güzel olmuş. İB-log sayfasına bir göz atın, eksikleri İsmail’e yazın :)

Benzer Yazılar:

Marketingist 2008 İzlenimleri

Selçuk Hoca — Sun, 28 Sep 2008 19:23:34 +0000

Bugün Bloglama’nın Marketingist kapsamında düzenlediği sosyal medya üzerine sunumların yer aldığı seminerlere katılmak için Beylikdüzü Tüyap Fuar Alanı‘ndaydık. Herhalde dünya üzerinde bir pazarlama fuarının bu kadar pazarlama hatası yaptığı tek etkinlik Marketingist’tir. Yer problem, ulaşım problem, zaman apayrı bir problem. Hadi diyelim ki yer ve ulaşım, organizasyonu düzenleyenlerin çok müdahale edemediği şeyler. Peki hangi akla hizmet böyle bir etkinliği 9 (yazıyla dokuz) günlük bir bayram tatilinin hemen öncesinde düzenliyorsunuz? Anlamak gerçekten mümkün değil.

Hafta içi olduğu gibi hafta sonu da fuar oldukça sakindi. Muhtemelen fuarda görevli olanların sayısı ziyaretçilerden çoktu. Fuarda hızlıca bir tur attıktan sonra Bloglama’nın ve Sunumax’ın standlarına bir göz attık. Her iki stantta da iki yakışıklı bizi karşıladı :) Malum fuara esas gidiş sebebimiz seminere katılmak onun için fazla uzatmadan seminerlere geçiyorum. Zira bu etkinlik olmasaydı Beylikdüzü’ne gitmem için epey yüklü bir para falan teklif etmeleri gerekirdi :)

Seminerleri Bloglama düzenlediği için açılışı Bloglama adına Eray Endeş ve Murat Kahraman yaptılar. Biz daha yerimizi almaya uğraşırken, etrafı acep kimler gelmiş diye süzerken Eray bizden bu kadar diyerek mikrofonu Alemşah Öztürk’e bıraktı. Birader viyadük açılışında bile adamlar daha uzun konuşuyor :)

İlk seminerde Alemşah bizi Conversation Marketing (Sohbet Pazarlaması) konusunda oldukça güzel bir sunumla aydınlattı. Sunumu buraya tıklayarak Slide Share üzerinden edinebilirsiniz. Alemşah’ın rahat ve kendinden emin tavrı semineri sonuna kadar ilgiliyle dinlememi sağladı. Aldığım notlar şunlar:

* İnternet kullanıcısının profili tamamen değişmiştir. Hantal, armut piş ağzıma düş zihniyetindeki kitle gitmiş yerine enerjik, üretmeyi seven, sohbet aşığı bir kitle gelmiştir.

* Fakat markalar kullanıcıdaki bu değişime ayak uydurmamışlardır. Halen klasik bir anlayışa kullanıcıya yaklaşmaktadırlar.

* İşler öyle bir aşamaya gelmiştir ki eğer marka bu süreci iyi yönetebilirse yüz binlerce kişiden oluşan bir pazarlama ekibine sahip olabilir.

* Burada Alemşah Kryptonite kilitleri ile ilgili güzel bir örnek verdi. Kryptonite bisiklet, motosiklet gibi araçlara kilit üreten bir firmadır. Kilitlerinin yüksek güvenlikli olduğunu iddia eder. Bir gün bir kullanıcı bu kilidi basit bir tükenmez kalem ile açar ve bunu video ile belgeleyerek internete yükler. Kullanıcının oluşturduğu bu etki dalga dalga yayılır internette bir sürü kilit açma videosu yüklenir. Şirket başta bunun mümkün olmadığını savunup olayı reddeder. Fakat bu ağızdan ağza pazarlama sonucunda milyonlarca dolar zarar eder. (İlgili haber)

* Yeni nesil pazarlama birçok şeyi değiştirmiştir. Artık markalara kullanıcılara mesaj vermek yerine onlarla sohbet etmeliler. Zaten artık içeriğin üretim şekli tamamen kullanıcı tarafındadır. Bu yeni süreçte markalar kullanıcının ürettiği içeriği kullanarak sosyal, yaşayan markalar haline dönüşmek zorundadırlar.

* Markalar kullanıcı ile iletişimdeki mantığını değiştirmelidir. Kullanıcıyı bir dost olarak görmeli onu sohbet ortamının içine çekebilmelidir. Tabii ki bu sohbet ortamı aynı şeyleri papağan gibi tekrarlamakla olmaz.

* Alemşah, sunumuna sosyal medyanın çeşitli popüler uygulamalarından örnekler vererek devam etti. Sosyal medya kullanımına Barack Obama’nın seçim kampanyasını, Starbucks’ın kullanıcı görüşlerini derlediği siteyi, Yaman Gezgin Kayboldu projesini, kullanıcın tasarladığı tişörtleri satarak büyük bir karlılık yakalayan Threadless sitesini örnek gösterdi.

Diğer örnekleri daha önceden biliyordum ama Threadless örneğini sunumda öğrendim. İlgi çekici bir proje. Muhakkak ki markalar adına sunumdan alınacak çok dersler var. Şimdi şunu merak ediyorum. Acaba önümüzdeki seçimlerde Barack Obama’nın kampanyasını iyi gözlemleyip Türkiye’de benzeri bir kampanya yapacak siyasetçi çıkacak mı?

Alemşah’ın sunumundan sonra bir ara verildi. Aradan sonra da Özgür Emre Öztürk tarihin en hızlı sunumlarından birini gerçekleştirdi. Keşke Starbucks olayını biraz daha ayrıntıları ile anlatsaydı. İlgi çekici istatistiklerin bulunduğu sunumu yine Slide Share üzerinden edinmek mümkün. Sunumdan aklımda kalan şey sosyal medyanın çeşitli avantajlarından dolayı önümüzdeki dönemde pazarlamada temel öğelerden biri olacağıydı.

Daha sonra sahneye Pazarlama Cadısı bloguyla tanıdığımız Burcu Tüzün çıktı. Jetgiller, Çakmaktaşlar alegorisi üzerine kurulu sunumun ilk kısmında biraz sıkıldığımı ifade etmeliyim. Sanırım biraz Burcu’nun sahneye ısınması gerekiyordu. Sunumun ilerleyen kısımlarında ise karşımızda gerçek bir profesyonel bulduğumu itiraf etmeliyim. İşte aldığım kısa notlar:

* Sosyal medya pazarlamasının önünde iki önemli engel var. Bunlardan biri yetersi z bütçe diğeri de bu konudaki yetenek ve deneyim eksikliği.

* Pazarlamada dört doğrunun bir araya gelmesi başarıyı getiriyor. Doğru ürün, doğru reklam, doğru yer, doğru zaman.

* Doğru yer ve zaman konusunda verdiği örnek güzeldi.

* Sosyal medya pazarlamasında en önemli basamaklardan biri web sitenizdir. Eğer web siteniz iyi değilse yapacağınız pazarlamanın hiçbir değeri kalmıyor.

* Markalar blogları ve advergame iyi kullanabilmeli. Çeşitli alert (alarm) tanımlamaları ile markaları hakkında neler konuşulduğunu takip etmeli. Marka hakkında yazılmış bütün yazılara geri dönüş yapılmalı. Eğer yazı olumlu ise mutlaka teşekkür edilmeli, olumsuzsa sorun giderilmeye çalışılmalıdır.

* Güzel bir advergame örneği verdi. Usain Bolt ile yarış

* Daha sonra Burcu sosyal medya pazarlaması dünyasında şehir efsanesi olmuş bazı yanlışlara değindi. Biraz teknik bir konu olduğu için detaya girmeyeceğim. Burcu inşallah sunumu bizlerle paylaşırsa oradan daha fazla bilgi edinebilirsiniz. (Yazının altına sunumun bağlantısını ekledim.)

* Sunumun en ilgi çeken kısmı şüphesiz markaları Çakmaktaş ailesine, pazarlamacıları da Jetgiller’e benzettiği kısım oldu. Her iki grubun birbirleriyle anlaşabilecek ortak noktalar bulabileceğine değindi. Daha sonra her iki grup için öneriler verdi.

* Kısaca markalara uyanık ol, medya planlamacısından hakkın olanları iste onu iyi kontrol et mesajı verirken medya planlamacısına da müşterinin dilinden konuş mesajı verdi.

Burcu’nun sunumundan sonra yine bir ara verildi. Son sunum Nuri Çankaya ve Yüce Zerey’in sunumuydu. Fakat Nuri Çankaya seminerden firar ettiği için :) iş Yüce Bey’e kaldı. Ben biraz daha teorik hastası bir izleyici olduğum için Yüce Zerey’in sunumu tam benlikti. Eray’ın soruları ile oldukça verimli bir sunum gerçekleşti. Yüce Bey’i daha geniş bir zaman dilimine yayılmış bir sunumda tekrar dinlemeyi istiyorum. Notlara gelirsek

* Yüce önce web 2.0’a ve sosyal medyaya gelene kadar internetin geçirdiği evrimi kısaca anlattı.

* Web 2.0 ile birlikte kolektif bir üretim sürecine girildiğini, markaların bu süreçte toplumun dinamiklerini çok iyi okuması gerektiğini belirtti.

* Artık insanların klasik PR hareketlerinden, basın bültenlerinden pek hoşlanmadıklarını, kullanıcılara güven veren tek şeyin yine kullanıcılar olduğunu ifade etti.

* Şirketlerin geleneksel medya kuralları ile yeni medyaya yaklaşmalarının ölümcül bir hata olduğundan bahsetti. Sosyal medyada yer almanın oranın kurallarını bilmekten geçtiğini insanların bir sosyal ağdaki çakma profilleri gerçek zannedecek kadar saf olmadıklarını söyledi.

* Biz de sosyal medya planlamasının daha emekleme aşamasında olduğu şu günlerde yabancıların değişik reklam mecraları arasında koordinasyonu ve denetimi gerçekleştirmek amacıyla entegrasyon ajansları bile kurduğunu söyledi.

Açıkçası bu entegrasyon ajansı meselesi bile bizim yolun ne kadar başında olduğumuzu gösteriyor. Düşünün adamlar farklı mecralar için farklı çalışmalar yapıyor bir de bunların genel koordinasyonunu, denetlemesini, raporlamasını ayarlayacak ayrı bir mekanizma bile kurmuşlar.

Eray sosyal medya unsurlarının özellikle blogların da bazı hataları olduğunu söyledi. Yüce’nin Eray’ın söylediklerinden sonra bıkmadan usanmadan tematik blog yazmanın gerekliliğini tekrar düşündüm. Evet, kısa vadede biraz zor bir süreç ama uzun vadede değerli bir kazanç olacağını düşünüyorum.

Sunumlardan edindiklerim organizasyonla ilgili aklımdaki bütün olumsuzlukları sildi diyebilirim. İyi ki tatili biraz geriye atıp katılmışım. Bütün katılımcılara, böyle güzel bir organizasyonu gerçekleştiren Bloglama ekibine teşekkürlerimi sunuyor, durmak yok bloglamaya devam diyorum :)

Güncelleme: Burcu’nun sunumunu da buradan edinebilirsiniz. Ayrıca içeriden bir izlenim için Eray‘ın Marketingist 2008 İzlenimleri yazısını okumanızı öneririm :)

Okuyucuya Not: Değerli okuyucular hepinizin ramazan bayramını şimdiden kutlarım. Önümüzdeki bir hafta içerisinde tatilde yani çevrimdışı olacağımdan dolayı iletişimde bir takım aksamlar olabileceğini bildiririm. Tatil sonrası görüşmek üzere…

Benzer Yazılar:

Blog Yazarlarına Yazı Yazdırma Rehberi

Selçuk Hoca — Thu, 18 Sep 2008 11:20:14 +0000

Demedi demeyin 2009 blogların yılı olacak. Gölgelerin gücünü bile keşfedip blogların gücünü keşfedemeyen reklamcılarımız PR 2.0 yazılarının da etkisi ile yavaş yavaş bloglara yönelmeye başladılar. Her yeni şeyde bazı acemilikler yaşandığı gibi reklam kampanyalarının blog ayaklarında da bazı acemilikler yaşanıyor. Hazır yolun başındayken işin blog tarafında biri olarak bu konuda âcizane tavsiyelerden müteşekkil bir mini rehber yazalım dedik. Amacım kimseye işini öğretmek değil. Sadece birkaç tavsiye vermek.

1. Hey dostum burası özel mülk: Bu repliği Amerikan filmlerinden mutlaka hatırlıyorsunuzdur. Elinde pompalı av tüfeği ile, en bas sesini kullanan pis sakallı ihtiyar “yabancı”ya böyle seslenir. Üzerinde durmamız gereken en önemli şeylerden biri bu. Bloglar birçok kişi tarafından keyfe keder yayınlanan amatör (?) işi yayınlar olarak görülse de ciddiye alınması gereken yapılardır. Eh koca koca reklam ajanslarını fildişi kulelerinden çıkıp halkın arasında inmeye mecbur ettiklerine göre ciddiye alınmayı hak ediyorlar.

İşin özü blogları ciddiye alalım, her istediğimizi yayınlatabilecek bir pano gibi görmeyelim, sadece bugün değil her zaman ihtiyaç duyulabileceğimiz bir mecra olduğunu unutmayalım. Kampanyamızın blog ayağını ona göre planlayalım.

2. Bir kere o eli indir: Biz falanca reklam ajansından geliyoruz, böyle de şahane bir kampanyamız var, sevabına iki yazı attırıver bloguna yaklaşımı oldukça yanlış. Televizyona, gazeteye, dergiye çıkarken sayfalarca dokümanlar hazırlayan, onlarca basın bülteni yazan, bin bir atraksiyonlu sunumlar yapan ajansların iş bloglara gelince çalakalem iki satır yazı yazıp listedeki bloglara kopyala yapıştır ile göndermelerinin altındaki mantığı anlamak mümkün değil.

Evet, önce üslubumuza dikkat edelim. Ne çok resmi olalım, ne de “hadi güzel kardeşim” laubaliliğine varacak derecede samimi olalım.

3. Hor görme blogu teması vardır: Kişisel bloglar haricinde hemen hemen her blogun özellikle üzerinde durduğu bir konu alanı vardır. Hatta Allah seni inandırsın sadece bazı konularda yazan bloglar bile var :) Bir kampanya duyurusunu acel tecel bir bloga göndermeden önce blogun neler hakkında yazdığına dikkat edelim ki bir yemek bloguna traş jileti kampanyasını göndermeyelim. Zira bu mecra ayrımı sizin kampanyanızın ulaşacağı hedef kitlesi açısından da oldukça önem arz etmektedir.

4. Madem kitabını evde unuttun, kendini de unutsaydın: Bloglara kampanya duyurusu geçerken malzemelerimizi de unutmayalım. Malzeme listesini veriyorum not edin :)

* Basın bülteni (Mümkünse bloglara özel hazırlanmış)
* Muhtelif ebatlarda ve biçimlerde logo ve diğer kampanya görselleri
* Ayrıntılı bilgi alınabilecek sitelerin linkleri
* Geri dönüşler ve ekstra bilgi ihtiyacı için yetkili kişi eposta adresi/adresleri

5. Yumurta Kapıya Gelmeden: Kampanya başlamış hatta yarıya gelmişse o saatten sonra hiç rahatsız olmayın, rahatsız etmeyin. Kampanyanız başlamadan bir kaç hafta evvel iletişime geçin. Sonuçta siz eposta gönderdiğinizde diğer tarafta “yahu bir kampanya duyurusu gelse de yayınlasak” diye hazır bekleyen kişiler yok. Gönderdiğiniz eposta okunacak, nedir, ne değildir diye bakılacak araştırılacak, FriendFeed’te kritik yapılacak :), yayınlanmasına karar verilecek, hakkında yazı yazılacak, eğer varsa yazı kuyruğuna girecek bunlar belirli bir zaman alıyor.

Doğru zaman seçimi kampanya duyurusunun yayınlanma şansını ve etkisini arttıracaktır.

6. Kendimi Özel Hissettirmek İstiyorum: Blog yazarı her ne kadar en asil duygunun insanı olsa da biraz gurur sahibi bir insandır. (Kendimden biliyorum :) Bundan dolayı gururunun okşanmasından hoşlanır. Tabii bu siz aslansınız, kaplansınız deyip gaz vermekle olmuyor. Peki, neler yapılabilir? Eğer kampanya ürünü maliyet açısından çok fazla pahalı değilse güzel bir paket yapılıp adrese gönderilebilir, ürünün lansmanı yapılacaksa davetiye gönderilebilir, ürün ile ilgili herkesin ulaşamayacağı özel bilgiler aktarılabilir v.s.

7. Madem Gönderdin Bari Takip Et: Her şeyi hazırladık gönderdik iş bitti derseniz işiniz biter :) Bloglar diğer mecralar gibi tek yönlü değil. Yazılanlara yapılan yorumlar, verilen bağlantılar ile müthiş bir interaktivite oluşuyor. Aslında bu, kampanyanız ile ilgili geri dönüşleri almak için güzel bir fırsat. Kampanyanız ile ilgili bloglara yapılan yorumları mutlaka takip edin. Kullanıcıların kafalarına nelerin takıldığını öğrenin. Eğer zorunlu bir açıklama yapılması gerekiyorsa yerine göre blog yazarı ile iletişime geçerek yerine göre direkt açıklama yaparak kafalara takılan soruları cevaplayın.

8. Biz Biz İdik, 32 Kız İdik: Son dönem yeni icatlarla bloglar etrafında dönen iletişim farklı mecralara da kayar oldu. FrindFeed, Twitter, Facebook v.b. ortamlarda blog yazılarının yankılarını görmek mümkün. Bundan dolayı kampanya geri dönüşleri sadece blog içerisinde değil diğer sosyal mecralarda da takip edilmeli.

9. Saldım Çayıra Mevla’m Kayıra: Kampanya bitiminde mecraların analizleri yapılıp rapor hazırlandığı zaman blogları es geçmeyin. Tabii ki televizyon gibi reyting rakamları karşımıza çıkmayacak. Fakat blog yazılarını analiz etmenin de yolları var. Hangi blogtaki yazının hangi kitleye ulaştığını, ne gibi tepkiler aldığını genel sonuç içerisinde blogların katkısının ne olduğu araştırılmalı. Eğer bu analizler iyi yapılırsa bir sonraki blog kampanyasının yol haritası çıkarılırken oldukça işe yarayacaktır.

10. Bir Teşekkürü Çok Görme: Öküz ölünce ortaklık bozulmasın. Zira bu iş bir günlük, bir kampanyalık değil. Kampanya bitişinde mutlaka bloglara geri dönüş yapın. Bir teşekkürü çok görmeyin. Kampanya sonuçlarından onları haberdar edin ki yazdıklarının bir işe yaradığını hissetsinler, bir sonraki kampanyaya daha istekli olsunlar.

Aslında çok basit gibi görünen mesele işte bu kadar ayrıntılı. Eğer bu konuyu ciddiye alıyorsanız muhakkak blogları bilen tanıyan kişilere danışmanızı tavsiye ederim. Tabii burada blog reklamları, blog kampanyaları ile ilgilenecek bir yapı ihtiyacı da apaçık gözler önüne serilmiş oluyor. Nerdesin ey Bloglama nerdesin?

Benzer Yazılar: