Kelimeyi tarif etmek için en ideal yol bir fikir işçisinin kalemine müracaat etmek olmalı. Cemil Meriç kelimeyi anlatırken “Gönülden gönüle köprü, asırdan asıra merdiven” ifadelerini kullanır. Bir başka yerde de “Senin yıldızların kelimeler, söyle raks etsinler, alev saçlarıyla sonsuz bahçesinde hayallerinin” diyerek irfan dünyasında kelimeyi koyduğu yeri edebi bir biçimde ifade eder.
Kelimeler, düşüncelerimizi dile getirmede önemli araçlar olduğu kadar muhakeme kabiliyetimizin sınırlarını belirleme de bir ölçüdür. Kelime hazinemiz ne kadar genişse düşüncelerimizin zihnin karmaşık labirentlerinden yeryüzüne çıkma şansı ve hızı da o oranda fazladır.
Kelime alıştırmaları, anadilimizi geliştirirken veya yabancı dil öğrenirken gerçekleştirilen okuma anlama pratiklerinin vazgeçilmez çalışmalarındandır. Maalesef eğitim sistemimizin kelime tedrisatı “cümle içinde kullanma”dan öteye gidemediği için öğrencilerimizin kelime hazinelerinin darlığı iç burkan bir gerçektir. Yavuz Bülent Bakiler bir konuşmasında batı dünyasında çocukların iyi bir seviyede yetişmesi için ders kitaplarının 71 bin kelimeyle yazıldığını ifade etmiş, bu sayının Japonya’da 44 bin, İtalya’da 32 bin, Türkiye’de ise sadece 6–7 bin olduğunu dile getirmiştir.
Kelime Keşfi projesi bu gerçeklerden hareketle oluşturuldu. Öğrencilerimizin edebiyatımızın önemli eserlerini okurken yaşadığı, kelime bilgisinin yetersizliğinden kaynaklanan anlama zorluğunun bir nebze de olsa üstesinden gelmek birincil hedefimizi oluşturuyor. Bu yüzden projemiz diğer kelime oyunlarından veya kelime çalışmalarından biraz farklı. Sonuçta bir kelimenin anlamını soruyoruz fakat bunu belirli bir eser ve yazar bağlamında yapıyoruz. Umuyoruz ki yarışmacılar kelime keşfettikleri bu yolda biraz daha okumaya yaklaşırlar.
Projeyi aslında bir yarışma çerçevesinde kurgulamıştık. Fakat öğrenciler ve eğitmenler düzeyinde gördüğü ilgi bizi projeyi herkesin kullanımına açmaya sevk etti. Aldığımız olumlu geri dönüşler projemizi geliştirmek için bizi oldukça cesaretlendirdi. Geçtiğimiz haftalarda Zaman gazetesi kültür sanat bölümünden Türkan Hanım röportaj yapma isteğini bize bildirdi. Kendisi ile oldukça keyifli bir sohbet gerçekleştirdik. O da sağ olsun bunu güzel bir şekilde kaleme almış. Gösterdiği ilgi ve destek için Türkan Hanım’ın şahsında Zaman gazetesine teşekkür ediyoruz. Yeri gelmişken teknik anlamda bizden desteğini esirgemeyen sevgili dostum Hasan Civelek’e de buradan teşekkür etmek istiyorum.
Bu gelişmenin yaşandığı günlerde projemiz ile ilgili bir sevindirici haber daha aldık. Kadim dostum Ali Kavaklı ile birlikte geliştirdiğimiz Kelime Keşfi Emepya’da (Eğitim Metodları Proje Yarışması) finale kalan projelerden biri oldu. İnşallah finalde yapacağımız güzel bir sunumla derdimizi daha iyi anlatacağımıza inanıyoruz. Tabii ki yarışma bitiminde işimiz bitmeyecek. Hatta esas işimiz o zaman başlayacak. Projemizi daha kullanılabilir, daha yararlanılabilir yapmak için elimizden geleni yapacağız. Ayrıca bu projenin eğitim alanında gerçekleştirmeyi planladığımız diğer projeler için de önemli bir basamak oluşturmasını arzu ediyoruz.