Bugünlerde birçok platformda blog yazarlarının yazdıkları yazılara yeterince yorum gelmemesinden dolayı yakındıklarını okuyorum. Şahsen aman okuyucu benim yazıma daha fazla yorum yapsın, her yazı bir sürü yorum alsın gibi bir düşüncem yok. Tabii sahne sanatçılarının alkışlardan duyduğu hazzı blog yazarları da yazılara gelen yorumlardan duyuyorlar. Yazdıklarının kamuoyunda yankı bulması blog yazarını memnun ediyor, boşa çaba göstermedikleri hissini veriyor.

Bu yazıda önce Türk blog camiasında yazıların neden az yorum aldığından ve daha fazla yorum alabilmek için neler yapılabileceğinden bahsedeceğim.

Neden Bloglara Az Yorum Yapılıyor?

1. Konuya Bağlı Nedenler: Şunu baştan ortaya koymak lazım. Her konuya okuyucunun yorum yapmasını beklememeliyiz. Aşırı derecede uzmanlık isteyen konulara yorum yapmak zordur. Zira okuyucuların  çoğunun o konuda bir fikri yoktur. Örneğin “hücre ve doku biyolojisi kültürü” hakkında yazılmış bir makale oldukça kısıtlı bir kitlenin hakkında bilgi sahibi olduğu bir konudur. Bu konuda yazılacak yazı kısıtlı bir kitleyi ilgilendirdiğinden dolayı yorum sayısı doğal olarak düşük olacaktır. Tabii bu demek değil ki tematik konular yazılmasın. Bu konular da yazılsın fakat diğer konular kadar fazla yorum yazılması beklenmesin.

2. Yazma Üslubundan Kaynaklanan Nedenler: Yorum bir anlamda yazıyı tamamlamak veya yazıya katkı sağlamak için vardır. Siz yazılacak her şeyi yazarsanız okuyucu ne yazabilir :)  Dolayısıyla biraz okuyucuya da yer açmak gerekiyor. Ayrıca bazı yazım tarzlarının yorum yapmayı tetikleyici unsurlar içerdiğini de eklemek lazım. Örneğin soru içeren başlıklara sahip yazılara daha fazla yorum yapıldığını söyleyebiliriz.

3. Teknik Nedenler: Bu kısımda daha çok kodlamaya ve tasarıma dayalı öğeler var. Örneğin bazı sayfalarda yorum eklemek için kullanılan formlar okuyucuyu yorum yapmaktan uzaklaştıracak derecede tasarım harikası (!) şaheserler olabiliyor. Veya öyle güzide web siteleri var ki bazı tarayıcılarda form alanını görüntülemek veya formu göndermek mümkün olmuyor.

4. Ziyaretçi azlığı: Yapılan araştırmalara göre ziyaretçilerin %90′ı kendini gizlemeyi tercih ediyor. Sadece kalan %10 yorum yapmaya hevesli. Bunların da küçük bir kısmı gerçek anlamda yazıya değer verip yorum yapmaya çalışan kişiler. Bu oranları ziyaretçi sayısına vurursak gerçek ortaya çıkıyor. Yani daha fazla yorum için daha fazla ziyaretçi gerekiyor.

5. Blog yazarının tavrından kaynaklanan nedenler: Bazı blog yazarları yorum yapan ziyaretçiye öyle cevaplar veriyorlar ki ziyaretçi bir daha yorum yapmayı bırakın siteye dahi uğramıyor. Ayrıca blog yazarının yorumlar için katı olmayan bir kural listesi oluşturması gerekiyor. Yoksa imlası bozuk yorumlar, okunamayan, anlaşılamayan yorumlar interaktiviteyi azaltıyor.

Sebepleri aşağı yukarı böyle özetleyebiliriz. Şimdi gelelim neler yapabileceğimize:

Blog Yazılarına Daha Fazla Yorum Almanın Yolları

1. Okuyucuları yorum yapmaya davet edin. Devamlı blog okuyan kişiler veya blog yazarları yazıların altındaki formların ne işe yaradığını muhakkak biliyorlardır. Fakat bu kitlenin dışında kalan geniş kitle ve bilhassa arama motorlarından gelen tesadüfî ziyaretçiler yazılara yorum yapılabildiğini bilmiyor olabilirler. Bundan dolayı yorum formunun üstüne veya yanlarına formun ne işe yaradığını belirten küçük notlar yazabilirsiniz. Bunu orijinal bir biçimde yaparsanız etkisi muhakkak daha fazla olacaktır. Örneğimiz camiadaki yorum şampiyonu bloglardan biri olan Fikir Atölyesi‘nden geliyor. “Sen de düşünceni paylaş”

2. Sorular sorun. En geçerli taktiklerden biri bu. Yazılarınızda okuyucuya sorular sorarsanız onlar da yorum yaparak cevap verirler. Soru sormayı çeşitli şekillerde yapabilirsiniz. Yazı başlığındaki soruya örnek için Etohum blogundaki yazılara bakabilirsiniz.  Aynı uygulamayı yazı sonunda da yapabilirsiniz. Peki siz bu konuda ne düşünüyorsunuz? Bunu düşünen yalnızca ben miyim? gibi sorular ziyaretçinin yorum yapma davranışını tetikleyecektir.

3. Her şeyi yazmayın. Yukarıda dediğim gibi okuyuculara da yazacak bir şeyler bırakın. Bazı toplantılarda blog yazarı arkadaşlar “Benim bloga hiç yorum yazmıyorsun” diye sitem ediyorlar. Çoğunlukla verdiğim cevap yazılacak her şeyi yazmışsın zaten oluyor. Durum böyle olunca okuyucu yorum yazmayı külfet olarak görüyor. Zaten o durumda yazılacak tek bir şey var. “Çok güzel bir yazı. Tebrik ederim.” Bu tarz yorumları açıkçası ben pek sevmiyorum. Bu yorumlar forum kültüründeki saçma mesajları akla getirmiyor mu? “Dostum çok güzel bir paylaşım yapmışsın. Emeğe saygı, paylaşıma devam :)

Her şeyi yazmayın derken yazıları yarıda kesin demek istemiyorum. Sadece kendinizi bilge modundan çıkarın.

4. İnteraktiviteyi sağlayın. Kendi blogunuzdaki yorum hanenizin en büyük müşterisi yine kendiniz olmalısınız. Muhakkak yazılarınıza yorum yapan insanlara cevap yazın. Böylece bir interakitivite sağlanmış olur. Tabii abartıp her yoruma da cevap vermeyin.

5. Belirli kurallarınız olsun. Kesinlikle blogunuza gelen her yorumu yayınlamayın. Çünkü bazı yorumlar insanlar tarafından yazılsa bile açıkça reklam ve spam içeriyor. Bunun yanında bozuk imlası olan, Türkçeyi Msn diliyle yazan, gereksiz yere bir sürü ünlem işareti koyan yorumları yayınlamayın. Bu tarz yorumlar diğer yorumcuların tavrını da doğal olarak etkilemektedir. Çünkü çoğunlukla kullanıcılar yorum yapmadan önce önceki yorumlara göz atarlar. Örneğin yazıya yapılan ilk yorumlar uzun ise sonraki yorumcularda uzun yazmaya dair bir meyil gösterirler. Bunun örneğini -şu an kapalı da olsa- Youtube’ta açıkça görebilirsiniz. Birisi küfür etmeye başladı mı diğerleri çorap söküğü gibi geliyor. Netice olarak yorumları bir süzgeçten geçirmek önemlidir.

Sanırım hakaret içeren, suç niteliği taşıyan yorumları yayınlamamanız gerektiğini hatırlatmama gerek yok.

6. Alçak gönüllü olun. Yazınızda imla hatalarından tutun bağlantı adreslerindeki hataya kadar birçok hata yapabilirsiniz. Dikkatli okuyucularda bunları yakalar ve yorumlarında belirtirler. Bu durumda okuyuculara çemkirmeyin. Aksine yazınızı daha iyi bir hale getirdikleri için teşekkür edin. Ve hemen belirttikleri hatayı düzeltin ki yazdıklarının bir işe yaradığını görsünler. Bazı yazılarda sırf okuyucu davranışlarını ölçmek için yanlış yazdığım kısımlar olmuştur. Birkaç güne kalmaz hemen bir okuyucu hatayı hatırlatan bir yorum yapıyor.

7. Kibar olun. Karşınızdaki kişinin yorumları ne kadar sert olursa olsun siz kibar olun ve alttan almayı bilin. Ne de olsa ev sahibi sayılırsınız. Bu şekilde diğer yorumculara da cesaret vermiş olursunuz.  Şunu da belirtmekte yarar var. Bazı insanlar yazdıklarınızı beğenmeyebilir. Bunu saygı çerçevesinde belirtiyorlarsa mutlaka yorumlarını yayınlayın. Bu sizin okuyucuya verdiğiniz değeri gösterir.

8. Tartışılabilir içerikler yazın. Tabii tartışılabilir derken yüzyıllardır insanların tartışıp çözümü bulamadıkları şeyleri yazın demiyorum. Hakkında farklı fikirlerin bulunduğu konular muhakkak ki daha fazla yorum yapılmasına sebep olacaktır. Fakat burada önemli bir riskte var. Özellikle din, siyaset, felsefe, taraftarlık içeren konular kontrolü kaybetmenize yol açabilir.

Tartışılabilir içerik konusuna sıcak bakmıyorsanız bile en azından çoğunluğun bir fikrinin olduğu konular hakkında yazmayı deneyin.

9. İyi yorumları ödüllendirin. Bu genellikle Türkçe bloglarda pek uygulanmayan bir yöntem. Yazıya yapılmış güzel bir yorumun yanına bir yıldız koysanız veya o yorumu farklı bir görsellikle sergileseniz bu yorumu yapan kişiyi oldukça güzel bir şekilde onore edecektir. Bunu yapmasak bile en azından yorumun güzelliğini belirten bir teşekkür mesajını yazabiliriz. Hatta yorumu yazan kişiye atacağınız bir teşekkür epostası oldukça şık bir hareket olacaktır.

10. Yorum yazmayı kolaylaştırın. Kesinlikle ziyaretçileri yorum yapabilmek için üye olmaya zorlamayın. Bugün herkes içeriğini göstermek için üye olmanızı isteyen forumlardan nefret ediyor. O duruma düşmeyin.

Rapidshare’in meşhur kedilerini anımsatan derecede zor okunan resim doğrulama (captcha) eklentileri kullanmayın. İlle de resim doğrulama eklentisi kullanacaksanız 4 karakteri geçmemeye çalışın. En iyisi basit toplama işlemleri yaptıran korumalardır.

Yorum formlarını bütün tarayıcılarda rahatlıkla görüntülenebilecek şekilde tasarlayın. Formlarınızı basit tutun. Bazı bloglarda ilgi çekici form tasarımları görüyorum bu da yorumları arttırmak için alternatif bir yol olabilir. Şu adreslere ( 1 2 3 4 ) göz atabilirsiniz.

11. Cesaret verici yorumlar yapın. Bazı okuyucular yazıya ilk yorumu yapan olmaktan hoşlanırken bazıları da ilk olmayı asla istemezler. Bu ziyaretçiler eğer yazıya hiç yorum yapılmamış ise yorum yazacakken çekindikleri için yazmadan siteden ayrılırlar. Bunu nasıl engelleyebiliriz? Bazı arkadaşlarınızdan yazıya yorum yapmasını rica edebilirsiniz. Baktınız ki hiç kimse yorum yapmıyor farklı bir adla kendiniz bir yorum yapıverin :)

12. Linkleri açın. Birçok blog yazarı Page Rank değerini düşürmemek için yorumlarda kullanılan linkleri “nofollow” olarak vermeyi tercih eder. Zaten Wordpress’in varsayılan olarak gelen değeri de “nofollow”dur. Eğer sizin için Page Rank çok önemli değilse bir alternatif olarak yorumlara bırakılan linkleri açabilirsiniz. Bu en azından Page Rank “delisi” yorumcuların ilgisi çekecektir :) Webmaster forumlarının Page Rank ile ilgili bölümlerinde yorum bölümlerindeki linkleri açan blogların verildiği listeleri görüyoruz.

13. Diğerlerini gözlemleyin. Başkalarının tecrübelerinden yaralanmak da iyi bir yol olabilir. Çok fazla yorum alan blog yazılarını içerik ve biçim olarak inceleyin. Bazı ipuçları yakalayabilirsiniz.

14. Düzenli olarak yazın. Bu Türk blog camiasının kanayan yaralarından biri. Benim de içinde bulunduğum birçok blog yazarı maalesef periyodik olarak yazmıyor. Hal böyle olunca sadık bir ziyaretçi kitlesi oluşmuyor. Bu da yorum sayısını düşürüyor.

15. Yorumları hızlı onaylayın. Blogların çoğunluğu yorumları denetime tabi tutuyor. Bu zaten olması gereken bir şey. Fakat yorumların onaylama süreleri bazen çok uzun oluyor. Bu da performansı düşürüyor. Çünkü uğraşıp yorum yazan ziyaretçi yorumunu hemen sayfada görmek istiyor. Yorumunuz onaylandıktan sonra yayına girecektir uyarısı bile bazı ziyaretçileri soğutmaya yetiyor. Bunu engellemek için yorumları mümkün olduğunca çabuk onaylamak gerekir.

16. Duruş sergileyin. Yazılarınızda belirli bir duruş sergilerseniz bu durum ziyaretçilerin yorumlarına etki edecektir. Bir gün başka diğer bir gün başka havalar çalarsanız okuyucunun gözünde güvenirliliğinizi yitirebilirsiniz. Blog takip listemdeki bazı blogların genel duruşu kişisel görüşlerimle taban tabana zıt. Fakat sırf bir duruşu olduğu için bu blogların sıkı bir takipçisiyim. Ve bu blogları doğru yola sevk etmek için bazı yazılarına yorum yapıyorum :)

17. Yazılarınıza özet yerleştirin. Bu da pek bizde uygulanmayan bir yöntem. Zaten benim gibi uzun yazmayı seven blog yazarları çok fazla yok. Bunu daha çok gazetelerde veya dergilerde görürsünüz. Yazının ana fikri normal yazıdan ayrı bir fontta çoğunlukla bir  kutu içinde yazıları okumayıp tarama yapan okuyucuya aktarılır. İnternette tarama yaparak siteleri gezen okuyucuların sayısı oldukça yüksek. Eğer bu okuyucuları vurucu özetlerle yakalayabilirseniz hem okunmayı hem de yorumları arttırabilirsiniz.

18. Rss beslemenize yorum bağlantısı koyun. Eğer yazınızın tamamını rss beslemenizde veriyorsanız mutlaka beslemenin sonuna yorum bağlantısını ekleyin. Böylece rss okuyuculardan sitenizi takip edenleri de kaçırmamış olursunuz.

19. Ana sayfaya yorum bağlantıları koyun. Birçok blog sitenin ana sayfasında yazının bir kısmını vermeyi tercih ediyor. Eğer böyle yapıyorsanız mutlaka yorum bağlantısını ve yazıya kaç yorum yapıldığını yazının başında veya sonunda belirtin. Yapılan son yorumları ana sayfada bir bölümde göstermek de yorum takibini kolaylaştıracak ve yorum sayısını da etkileyecektir.

20. Yorum araçlarını kullanın. Özellikle Wordpress kullanıcıları için yorum bölümlerini ilgilendiren birçok eklenti var. Ziyaretçilerin yaptıkları yorumları belirli bir süre içinde düzenleyebilmesini sağlayan, daha sonraki yorumları eposta ile bildirilmesini sağlayan eklentiler dikkat çekiyor. Daha fazlası için buraya bakılabilirsiniz.

Böylece bir yazının daha sonuna geldik. Bu yazıyı hazırlarken göz attığım kaynaklar: 1 2 3 4 . Yazılanları uygularsanız yorum sayısında bir nebze de olsa artış olabileceğini düşünüyorum. Peki, sizin yorum sayısını arttırmak için kullandığınız yöntemler neler?